Stan klimatu akustycznego w Polsce w 2017 r.

Raport stanowi podsumowanie pomiarów hałasu zgromadzonych w bazie EHALAS oraz map akustycznych z roku 2017 wykonanych przez podmioty do tego zobligowane. W raporcie wykorzystano dane ze statystyki publicznej GUS oraz informacje zawarte w raportach rocznych pochodzących od zarządców dróg krajowych i linii kolejowych jak również urzędy transportu cywilnego.

W Polsce wykonywane są następujące rodzaje pomiarów hałasu w środowisku:

  • pomiary hałasu przemysłowego: wykonywane przez WIOŚ w ramach kontroli oraz przez zarządców prowadzących instalację i użytkowników urządzeń na podstawie art. 147 ustawy dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ((tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 799, 1356, 1479, 1564, 1590, 1592, 1648, 1722.) zwanej dalej ustawą Poś;
  • pomiary hałasu drogowego: wykonywane przez wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska w ramach monitoringu środowiska lub kontroli; przez zarządzających drogą na podstawie art.175 ustawy Poś; pomiary, których wyniki określone są wskaźnikami LDWN i LN na podstawie art.117 ustawy Poś.
  • pomiary hałasu lotniczego: wykonywane przede wszystkim przez zarządzających lotniskiem na podstawie art.175 ustawy Poś oraz w jednostkowych przypadkach przez wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska i IOŚ - PIB w ramach monitoringu środowiska lub kontroli,
  • pomiary hałasu szynowego: wykonane przez IOŚ - PIB w ramach monitoringu środowiska, w pojedynczych przypadkach przez wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska w ramach monitoringu środowiska lub kontroli oraz przez zarządzających linią kolejową i linią tramwajową na podstawie art.175 ustawy Poś.

Ponadto wykonuje się pomiary w ramach analiz porealizacyjnych (na podstawie decyzji środowiskowej) i przeglądów ekologicznych.

Mapy akustyczne wykonywane są w oparciu o ustawę Poś, do której zostały zaimplementowane zapisy Dyrektywy 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 czerwca 2002 r. odnoszącej się do oceny i kontroli poziomu hałasu w środowisku dla:

  • aglomeracji mających powyżej 100 000 mieszkańców,
  • głównych dróg, przez które rocznie przejeżdża powyżej 3 000 000 pojazdów rocznie,
  • głównych linii kolejowych, po których rocznie przejeżdża powyżej 30 000 pociągów,
  • głównych portów lotniczych, na których odbywa się powyżej 50 000 operacji rocznie.

Hałas przemysłowy wyznaczany jest wskaźnikami LAeq D oraz LAeqN, których wartości są wykorzystywane do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska.

W przypadku hałasu drogowego wielkościami mierzonymi są poziomy równoważne LAeq D oraz LAeq N. W wybranych punktach określane są wartości poziomów długookresowych LDWN oraz LN, na podstawie pomiarów poziomów równoważnych dla pory dnia (6:00-18:00), pory wieczoru (18:00-22:00) oraz nocy (22:00-6:00).

Hałas szynowy i hałas lotniczy wyznaczany jest za pomocą pomiarów poziomów ekspozycji na hałas LAE. Na podstawie poziomów ekspozycji obliczane są wskaźniki LAeq D oraz LAeq N, a w dalszej kolejności dla hałasu lotniczego wyznaczane są poziomy długookresowe LDWN oraz LN (z uwzględnieniem pory wieczoru).

Korzenie systemu monitoringu hałasu sięgają roku 1992, kiedy to PIOŚ wdrożył ogólnopolski "System kontroli i ewidencji obiektów emitujących hałas". W tym też, 1992 roku zaczęto wdrażać wojewódzkie bazy danych (bazy OPH) wraz z ewidencją centralną. Ówczesne bazy OPH stały się narzędziem informatycznym Systemu w zakresie gromadzenia i raportowania danych pomiarowych dot. hałasu w środowisku. Obecnie, podstawowym narzędziem informatycznym jest baza EHALAS funkcjonująca od roku 2015 w systemie informatycznym Inspekcji Ochrony Środowiska Ekoinfonet (Rozporządzenie ministra środowiska z dnia 21 września 2015 r. W sprawie systemu informatycznego Inspekcji Ochrony Środowiska "Ekoinfonet" (Dz.U. 2015 poz. 1584)).

Zgodnie z art. 117 ust. 1 ustawy Poś, oceny stanu akustycznego środowiska i obserwacji zmian dokonuje się w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska (PMŚ) na podstawie wyników pomiarów poziomów hałasu określonych wskaźnikami hałasu LDWN i LN, z uwzględnieniem pozostałych danych, w szczególności demograficznych oraz dotyczących sposobu zagospodarowania i użytkowania terenu. Zgodnie z programem PMŚ na lata 2016 - 2020 w odniesieniu do obszarów, na których obowiązkowe mapy akustyczne nie były wykonywane, wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska (WIOŚ) miały realizować obligatoryjnie badania hałasu drogowego i hałasu przemysłowego. W miarę potrzeb i możliwości organizacyjno-technicznych badania te mogły zostać rozszerzone o badania innego rodzaju hałasu tj. kolejowego lub lotniczego.

Państwowy Monitoring Środowiska opiera się na art. 26, 112b, 113, 117, 118a, 120, 120a, 148, 149, 176, 177 i 179 ustawy Poś wraz z tow. rozporządzeniami.

Prezentowane w niniejszym raporcie oceny zagrożenia hałasem dokonywane są na podstawie danych pomiarowych uzyskiwanych w ramach PMŚ.

Główne zadania PMŚ to wypełnianie przepisów unijnych, konwencji międzynarodowych oraz raportowanie nt. stanu środowiska w Polsce do Komisji Europejskiej i Europejskiej Agencji Środowiska. Wskazuje się (co ma szczególne znacznie w przypadku danych pomiarowych analizowanych w raporcie) na zapewnienie przez system wysokiej jakości wyników pomiarów i ocen, gdyż waży to na skuteczności podejmowanych działań związanych z kontrolą i zarządzaniem środowiska.

W ramach PMŚ funkcjonuje tzw. podsystem monitoringu hałasu, który odpowiada za gromadzenie wiarygodnych i ujednoliconych danych dla bieżących działań związanych z ochroną przed hałasem oraz dla prowadzenia długookresowej polityki w tej dziedzinie (mapy akustyczne, programy ochrony przed hałasem, planowanie przestrzenne). Uwzględnia się przy tym aktualny stan prawny zawarty w dyrektywie 2002/49/WE z dnia 25 czerwca 2002 r. odnoszącej się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku, która jest zaadoptowana do prawa krajowego (ustawa Poś). Procedury pomiarowe są ściśle definiowane w Programie PMŚ, na podstawie aktualnych przepisów ustawy Poś oraz ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. 2016 poz. 1688).

Z pomiarowo - badawczego punktu widzenia można wyodrębnić następujące rodzaje hałasu w zależności od źródła - obiektów wprowadzających hałas:

  • przemysłowy (instalacyjny),
  • komunikacyjny(drogowy, lotniczy i kolejowy),
  • impulsowy (np. strzelnice),
  • inny (jak np. linie wysokiego napięcia, wiatraki).

Hałas jako dźwięk jest zjawiskiem lokalnym (poza szczególnymi przypadkami źródeł dźwięku oddziałujących na duże przestrzenie). Stąd też ocenę roczną, bądź pięcioletnią, hałasu w kraju czy w poszczególnych województwach i rejonach tworzy sie z sumy objętych pomiarami lokalnych obiektów, których obowiązek badania wynika z ustawy.

Obecny raport jest oceną roczną według podsumowanych danych pomiarowych za rok 017. Dlatego też trzeba zaznaczyć, że ze statystycznego punktu widzenia ocena ta nie może być postrzegana jako pełny, właściwy obraz stanu zanieczyszczenia Polski hałasem, lecz jako prezentacja bieżących, podejmowanych w Polsce badań hałasu. Niemniej zamieszczono również analizę na tle wielolecia i analizę trendów.

Do najbardziej uciążliwych dla człowieka źródeł hałasu zaliczamy ruch samochodowy (ze względu na jego wnikanie w każde środowisko i dziedzinę życia i funkcjonowania), ruch lotniczy (ze względu na jego szczególnie intensywny charakter oraz rozprzestrzenianie się tego hałasu w dużych - liczonych w kilometrach kwadratowych - powierzchniach zamieszkałych) oraz źródła o charakterze przemysłowym (instalacyjnym) działające w sposób ciągły czy "czasowy", a także inne źródła które lokalnie mogą powodować subiektywnie odczuwalną uciążliwość, zwłaszcza w czasie, gdy człowiek w sposób szczególny oczekuje ciszy (skupienie, wypoczynek, sen).

W poniższej tabeli zawarto statystyczne dane ilościowe dotyczące aktualnej zawartości bazy EHALAS.

Liczba punktów pomiarowych przebadanych w roku 2017 dla poszczególnych rodzajów hałasów

WOJEWÓDZTWO

LICZBA PUNKTÓW POMIAROWYCH HAŁASU PRZEMYSŁOWEGO W ROKU 2017

LICZBA PUNKTÓW POMIAROWYCH HAŁASU DROGOWEGO W ROKU 2017

LICZBA PUNKTÓW POMIAROWYCH HAŁASU KOLEJOWEGO I TRAMWAJOWEGO W ROKU 2017

LICZBA PUNKTÓW POMIAROWYCH HAŁASU LOTNICZEGO W ROKU 2017

dolnośląskie

299

58

6

6

kujawsko – pomorskie

181

19

5

6

lubelskie

192

88

12

5

lubuskie

69

11

4

-

łódzkie

305

114

12

4

małopolskie

274

16

3

5

mazowieckie

360

14

6

20

opolskie

117

20

2

-

podkarpackie

192

69

14

1

podlaskie

122

68

-

-

pomorskie

138

12

5

4

śląskie

553

22

12

2

świętokrzyskie

152

9

2

-

warmińsko-mazurskie

151

17

2

1

wielkopolskiee

264

42

16

6

zachodniopomorskie

215

9

3

-

 

 


Raport nt. stanu zmian klimatu akustycznego i trendów jego zmian za rok 2016

 

 

Początek strony

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.