Unia Europejska Fundusz Spójności
Fundusze Europejskie Infrastruktura i Środowisko
Rzeczpospolita Polska

O projekcie

W okresie od 9 sierpnia 2016 r. do 31 grudnia 2020 r. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska realizuje projekt POIS.02.04.00-00-0040/16 pn.: "Pilotażowy monitoring wilka i rysia w Polsce realizowany w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska" współfinansowany ze środków unijnych w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020, w ramach II Osi Priorytetowej Ochrona Środowiska, w tym adaptacja do zmian klimatu; Działanie 2.4 Ochrona przyrody i edukacja ekologiczna. Projekt realizowany jest w Departamencie Monitoringu Środowisku Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska.

 

  • Beneficjent: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska
  • Użytkownicy końcowi: GIOŚ
  • Całkowita wartość projektu: 3 000 000,00 zł
  • Dofinansowanie ze środków europejskich: 2 550 000,00 zł

Cele projektu

Głównym celem projektu jest wzmocnienie mechanizmów służących ochronie przyrody, poprzez pozyskanie kluczowych informacji dotyczących zasięgu występowania wilka i rysia oraz liczebności tych gatunków, w tym informacji o stanie siedlisk, na których występują oraz stanie ochrony i perspektywie ochrony obu tych gatunków, zgodnie z wymogami Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory.

Przedstawiony cel główny zostanie osiągnięty poprzez realizację następujących celów szczegółowych:

  • Uzyskanie informacji na temat stanu ochrony wilka i rysia w kraju, w tym informacji nt.: oceny stanu populacji, oceny stanu siedlisk, perspektywie zachowania populacji oraz oceny ogólnej stanu ochrony tych gatunków;
  • Uzyskanie informacji z analizy porównawczej wyników tego projektu z wynikami innych projektów z lat poprzednich;
  • Uzyskanie informacji na poziomie regionu biogeograficznego;
  • Uzyskanie w rezultacie najaktualniejszych metod monitoringowych wraz z wprowadzonymi metodami badań genetycznych wilka;
  • Uzyskanie spójności wyników monitoringu wykonywanego w ramach PMŚ z wynikami monitoringu wykonywanego na poziomie obszarów natura 2000 w ramach realizacji planów ochrony i planów zadań ochrony będących w gestii służb ochrony przyrody;
  • Uzyskanie informacji dla służb ochrony przyrody oraz na potrzeby sprawozdawczości do Komisji Europejskiej.

Planowane efekty

W wyniku realizacji projektu zostaną opracowane nowe metodyki monitoringowe dla wilka i rysia, na potrzeby monitoringu stanu środowiska. Wynikami projektu będą opracowania, w których zostaną uzyskanie informacje wymienione w celu projektu.


Wyniki projektu

  • Seminarium podsumowujące wyniki prac terenowych

    seminarium

    15 października 2019 r. w siedzibie Ministerstwa Środowiska odbyło się seminarium pn. „Pilotażowy monitoring wilka i rysia w Polsce realizowany w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska – wstępne wyniki projektu POIS.02.04.00-00-0040/16”, na którym zaprezentowano wstępne wyniki przeprowadzonych w ramach projektu prac terenowych oraz analiz genetycznych. W spotkaniu otwartym przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, Pana Pawła Ciećko, wziął udział m.in. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska, Pan Sławomir Mazurek oraz przedstawiciele Ministerstwa Środowiska, Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, regionalnych dyrekcji ochrony środowiska, Lasów Państwowych, parków narodowych oraz eksperci z Instytutu Biologii Ssaków PAN, Instytutu Ochrony Przyrody PAN, Muzeum i Instytutu Zoologii PAN, Uniwersytetu Warszawskiego i Stowarzyszenia dla Natury „Wilk”. Poniżej zamieszczono program seminarium oraz prezentacje multimedialne przedstawione przez koordynatorów projektu ze strony Wykonawcy, Pana Marcina Czernego, Pana dr. Wojciecha Śmietanę oraz Pana dr. hab. Jakuba Borkowskiego, prof. UWM, reprezentujących firmę KRAMEKO Sp. z o. o.

    Program seminarium pn. „Pilotażowy monitoring wilka i rysia w Polsce realizowany w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska – wstępne wyniki projektu POIS.02.04.00-00-0040/16”

    Metodyka i organizacja prac terenowych: zbiór materiału genetycznego wilka, zimowe tropienia rysia, liczenia odchodów kopytnych na transektach

    Analiza materiału genetycznego i ocena liczebności wilka na stanowiskach monitoringowych

    Określenie bazy pokarmowej wilka i rysia na stanowiskach monitoringowych

    Aktualne oceny stanu ochrony wilka i rysia

  • Raport dla Komisji Europejskiej z wdrażania dyrektywy siedliskowej

    W 2019 r. państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym także Polska, przygotowały kolejne raporty składane do Komisji Europejskiej na podstawie art. 17 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (tzw. dyrektywa siedliskowa), obejmujące lata 2013-2018. W raporcie określany jest m.in. aktualny stan ochrony gatunków zwierząt i roślin będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, uwzględnionych w załącznikach do dyrektywy siedliskowej, w oparciu o cztery parametry: zasięg występowania, populacja, siedlisko gatunku oraz perspektywy ochrony gatunku (szczegółowe wytyczne dotyczące sporządzania raportu dostępne są na portalu referencyjnym raportu). Do raportu załączane są aktualne mapy w formacie .shp rozmieszczenia gatunków w siatce kwadratów 10×10 km. W ramach przedmiotowego projektu POIŚ opracowany został wkład do raportu Polski dot. stanu ochrony krajowych populacji wilka i rysia w skali regionów biogeograficznych, kontynentalnego i alpejskiego (do pobrania poniżej). Na potrzeby raportu liczebność populacji wilka w Polsce oszacowano na ok. 1900 osobników, natomiast populacji rysia na min. 123 osobniki. Stan ochrony obu gatunków nie uległ zmianie w porównaniu z poprzednim raportem, złożonym w roku 2013, i oceniony został w przypadku wilka w regionie alpejskim jako właściwy, a w regionie kontynentalnym jako niezadowalający, natomiast w przypadku rysia odpowiednio jako niewłaściwy i zły. Poniżej zamieszczono zestawienia ocen stanu ochrony oraz jego parametrów dla obu gatunków. Dane dostępne są również na stronach Europejskiej Agencji Środowiska (raport dla KE 2019).

    Zestawienie ocen stanu ochrony i jego parametrów – wilk

    Parametr

    Region biogeograficzny alpejski (ALP)

    Region biogeograficzny kontynentalny (CON)

    Zasięg występowania (Range)

    Właściwy (FV)

    Niewłaściwy – niezadowalający  (U1)

    Populacja (Population)

    Właściwy (FV)

    Niewłaściwy – niezadowalający  (U1)

    Siedlisko gatunku (Habitat for the species)

    Właściwy (FV)

    Właściwy (FV)

    Perspektywy ochrony gatunku (Future prospects)

    Właściwy (FV)

    Właściwy (FV)

    Ocena stanu ochrony gatunku (Overall assessment of Conservation Status)

    Właściwy (FV)

    Niewłaściwy – niezadowalający  (U1)

     Zestawienie ocen stanu ochrony i jego parametrów – ryś

    Parametr

    Region biogeograficzny alpejski (ALP)

    Region biogeograficzny kontynentalny (CON)

    Zasięg występowania (Range)

    Właściwy (FV)

    Niewłaściwy – niezadowalający  (U1)

    Populacja (Population)

    Niewłaściwy –  niezadowalający  (U1)

    Niewłaściwy – niezadowalający  (U1)

    Siedlisko gatunku (Habitat for the species)

    Właściwy (FV)

    Niewłaściwy – niezadowalający  (U1)

    Perspektywy ochrony gatunku (Future prospects)

    Niewłaściwy –  niezadowalający  (U1)

    Niewłaściwy – zły (U2)

    Ocena stanu ochrony gatunku (Overall assessment of Conservation Status)

    Niewłaściwy –  niezadowalający  (U1)

    Niewłaściwy – zły (U2)

    Opracowanie raportu dla Komisji Europejskiej z wdrażania dyrektywy siedliskowej w zakresie monitoringu wilka i rysia

    Rozmieszczenie wilka i rysia w Polsce w siatce kwadratów 10×10 km - warstwy wektorowe

  • Wyniki monitoringu wilka i rysia na stanowiskach monitoringowych

    Zgodnie z harmonogramem realizacji projektu POIŚ w IV kwartale 2019 r. opracowane zostały końcowe wyniki monitoringu wilka i rysia, prowadzonego w oparciu o testowane w ramach projektu założenia metodyczne. W ramach prac określono stan ochrony wilka na 10 stanowiskach monitoringowych oraz rysia na 8 stanowiskach, w oparciu o trzy parametry: populacja, siedlisko i perspektywy ochrony gatunku. Parametry oceniane były natomiast na podstawie wytypowanych wskaźników, zgodnie z przyjętą waloryzacją. Na podstawie ankiet uzupełnianych przez nadleśnictwa i parki narodowe opracowane zostały również aktualne mapy rozmieszczenia gatunków (kolejna aktualizacja map udostępniona zostanie w IV kwartale 2020 r.). Poniżej zamieszczono wyniki monitoringu przeprowadzonego na stanowiskach.

    Wskaźniki monitoringu wilka i rysia

    Raporty ze stanowisk monitoringowych - wilk

    Raporty ze stanowisk monitoringowych - ryś

    Mapa występowania gatunku w leśnictwach i obwodach ochronnych - stan na 2018 r. - wilk

    Mapa występowania gatunku w leśnictwach i obwodach ochronnych - stan na 2018 r. - ryś

    Zestawienie ocen stanu ochrony wilka na stanowiskach monitoringowych

    Nazwa stanowiska

     

    Populacja

    Siedlisko

    Perspektywy ochrony gatunku

    Ocena stanu ochrony

    2006-2011

    2013-2014

    2017-2019

    2006-2011

    2013-2014

    2017-2019

    2006-2011

    2013-2014

    2017-2019

    2006-2011

    2013-2014

    2017-2019

    Beskid Sądecki

    -

    XX

    U2

    -

    U2

    U2

    -

    U1

    U1

    -

    U1

    U2

    Beskid Żywiecki i Śląski

    -

    XX

    U2

    -

    U2

    U2

    -

    U1

    U1

    -

    U1

    U2

    Bieszczady

    -

    XX

    FV

    -

    U1

    FV

    -

    FV

    FV

    -

    FV

    FV

    Bory Dolnośląskie

    -

    XX

    FV

    -

    U1

    U1

    -

    U1

    FV

    -

    U1

    U1

    Bory Tucholskie

    -

    XX

    U1

    -

    U1

    FV

    -

    U1

    FV

    -

    U1

    U1

    Puszcza Augustowska

    FV

    FV

    FV

    FV

    U1

    FV

    FV

    FV

    FV

    FV

    FV

    FV

    Puszcza Białowieska

    FV

    FV

    FV

    FV

    FV

    FV

    FV

    FV

    FV

    FV

    FV

    FV

    Puszcza Knyszyńska

    U1

    FV

    U1

    U1

    U1

    FV

    U1

    FV

    FV

    U1

    FV

    U1

    Puszcza Notecka

    -

    XX

    U1

    -

    U1

    U1

    -

    U1

    FV

    -

    U1

    U1

    Roztocze i Puszcza Solska

    -

    XX

    U2

    -

    U1

    U1

    -

    U1

    U1

    -

    U1

    U2

    Zestawienie ocen stanu ochrony rysia na stanowiskach monitoringowych

    Nazwa stanowiska

    Populacja

    Siedlisko

    Perspektywy ochrony gatunku

    Ocena stanu ochrony

    2006-2011

    2013-2014

    2017-2018

    2006-2011

    2013-2014

    2017-2018

    2006-2011

    2013-2014

    2017-2018

    2006-2011

    2013-2014

    2017-2018

    Beskid Sądecki

    -

    XX

    U2

    -

    U2

    U2

    -

    U1

    U1

    -

    U1

    U2

    Beskid Żywiecki i Śląski

    -

    XX

    U2

    -

    U2

    U2

    -

    U1

    U1

    -

    U1

    U2

    Bieszczady

    -

    XX

    U2

    -

    U1

    U2

    -

    FV

    FV

    -

    FV

    U2

    Puszcza Augustowska

    U1

    U2

    U2

    U1

    U1

    U1

    U1

    U1

    U1

    U1

    U2

    U2

    Puszcza Białowieska

    FV

    U2

    U2

    FV

    U2

    U1

    FV

    U1

    U1

    FV

    U2

    U2

    Puszcza Knyszyńska

    U1

    U1

    U2

    U1

    U1

    U1

    U1

    U1

    U1

    U1

    U1

    U2

    Puszcza Piska

    -

    U2

    U2

    -

    U1

    U1

    -

    U1

    U2

    -

    U2

    U2

    Roztocze i Puszcza Solska

    -

    XX

    U2

    -

    U1

    U2

    -

    U1

    U2

    -

    U1

    U2


Początek strony

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.