pl en
klatka z filmu
Zobacz więcej filmów:
ikona domyślnego filmuikona filmu powietrzeikona filmu wodaikona filmu odpadyikona filmu hałasikona filmu różnorodnośćikona filmu promieniowanie
Czy wiesz, że

Poniższe informacje o stanie środowiska w województwie wielkopolskim zostały zaczerpnięte z raportu pt. „Krajowy raport mozaikowy. Stan środowiska w województwach w latach 2000-2007”.

Zobacz: raporty o stanie środowiska w województwie wielkopolskim opracowywane przez WIOŚ w Poznaniu

Województwo wielkopolskie

  1. Ochrona powietrza
  2. Ochrona wód
  3. Ochrona przed hałasem
  4. Ochrona powierzchni ziemi
  5. Gospodarowanie odpadami
  6. Ochrona przyrody

 

Województwo wielkopolskie jest regionem bardzo zróżnicowanym pod względem przyrodniczym i gospodarczym. Jego północna i zachodnia część to kraina lasów i pojezierzy z szeroko rozwiniętą turystyką i rekreacją. Krajobraz części południowej i południowo-wschodniej zdominowany jest przez rozległe połacie pól, przeważa tu rolnictwo i związany z nim przemysł przetwórczy. W części wschodniej dominuje energetyka, górnictwo i przemysł wydobywczy, oparte o zasoby naturalne węgla brunatnego, gazu ziemnego i soli kamiennej.

Województwo wielkopolskie, położone w zachodniej części Polski, zajmuje powierzchnię 29 827 km2 – 9,5% powierzchni kraju. Województwo zamieszkuje 3 386 882 mieszkańców (GUS, stan na 31 XII 2007 r.).

W roku 2007 województwo wielkopolskie wypracowało 9,3% produktu krajowego brutto (PKB). Udział w tworzeniu PKB i jego poziom w przeliczeniu na jednego mieszkańca dają Wielkopolsce miejsce w czołówce krajowej.

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Wartość PKB na 1 mieszkańca w województwie wielkopolskim w latach 2000-2007 (źródło: GUS)


Ochrona powietrza

O jakości powietrza decyduje wielkość i przestrzenny rozkład emisji ze wszystkich źródeł z uwzględnieniem przepływów transgranicznych i przemian fizykochemicznych zachodzących w atmosferze. Przestrzenny rozkład emisji na terenie województwa wielkopolskiego jest zróżnicowany. Największe skupiska emitorów punktowych, jak i znaczna emisja liniowa związane są z obszarami zurbanizowanymi dużych miast oraz dominacją energetyki, górnictwa i przemysłu wydobywczego w części wschodniej województwa. Brak emitorów związany jest z obecnością dużych kompleksów leśnych np. Puszczy Noteckiej czy Wielkopolskiego Parku Narodowego oraz licznych jezior leżących w części zachodniej i północnej województwa.

Ocenie poddano zmiany emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych z obszaru województwa. Analizę wykonano w oparciu o dane uzyskane z GUS dla zbiorowości „zakładów szczególnie uciążliwych dla czystości powietrza”. Dane dotyczą zanieczyszczeń wprowadzanych w sposób zorganizowany (z urządzeń technologicznych i grzewczych za pośrednictwem emitorów-kominów, wyrzutni wentylacyjnych) lub w sposób niezorganizowany (z hałd, składowisk, z przeładunku substancji sypkich lub lotnych, z hal produkcyjnych). Dane nie charakteryzują globalnej emisji zanieczyszczeń powietrza, dotyczą jedynie sektora energetyczno-przemysłowego decydującego o skali i strukturze emisji (60–70% emisji z terenu województwa). Na przestrzeni lat 2000–2007 sprawozdawczością objęto około 100 zakładów w każdym roku.

Rozkład emisji zanieczyszczeń do powietrza pokrywa się ze stopniem zurbanizowania terenu. Największa emisja ze źródeł punktowych oraz znaczna emisja liniowa związane są z obszarami zurbanizowanymi centralnej Wielkopolski, dużymi miastami oraz rejonem przemysłowym w części wschodniej województwa. Emisja zanieczyszczeń gazowych z zakładów przemysłowych utrzymuje się od lat na zbliżonym poziomie; odnotowano spadek emisji zanieczyszczeń pyłowych, w tym emisji zanieczyszczeń pyłowych ze spalania paliw.

Główny problem w zakresie jakości powietrza stanowią ponadnormatywne stężenia pyłu PM10, występujące przede wszystkim w okresie grzewczym. Powodem przekroczeń jest niska emisja z sektora komunalnego oraz emisja ze źródeł liniowych. Dla obszarów, na których stwierdzono przekroczenia wykonano programy ochrony powietrza.

Powodem przekroczeń jest niska emisja z sektora komunalnego, stąd wartość średnich rocznych stężeń pyłu PM10 zmniejsza się z ukończeniem inwestycji związanych ze zmianą nośnika energii, podłączeniem odbiorców do miejskiej sieci cieplnej czy modernizacjami kotłowni.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia pyłu PM10 na wybranych stanowiskach pomiarowych w latach 2000-2007 w województwie wielkopolskim (źródło: WIOŚ)


Na terenie województwa nie stwierdza się przekroczeń stężeń dwutlenku siarki i dwutlenku azotu.

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia dwutlenku siarki na wybranych stanowiskach pomiarowych w latach 2000-2007 w województwie wielkopolskim (źródło: WIOŚ)

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia dwutlenku azotu na wybranych stanowiskach pomiarowych w latach 2000-2007 w województwie wielkopolskim (źródło: WIOŚ)


Na terenie województwa realizowane są działania zmniejszające poziom emisji substancji wpływających negatywnie na stan jakości powietrza. Prowadzone są prace mające na celu poprawę i utrzymanie stanu zieleni miejskiej, rozwój transportu zbiorowego, ścieżek rowerowych, parkingów buforowych na obrzeżach miast. Systematycznie rozbudowywana jest miejska sieć cieplna pozwalająca na likwidację indywidualnych źródeł ogrzewania, zmieniany jest również nośnik energii z węgla na gaz lub olej opałowy. Działania proekologiczne prowadzone są także w zakładach przemysłowych, np.:

  • Zespół Elektrociepłowni Poznańskich SA zastosował rury preizolowane w magistrali ciepłowniczej, zmienił technologię odpopielania, z eksploatacji wycofano kotły najbardziej uciążliwe dla środowiska ze względu na emisję pyłu;

  • Ostrowski Zakład Ciepłowniczy SA wprowadził instalację multipaliwową. Ciepło wytwarzane jest w wyniku spalania miału węglowego, gazu ziemnego wysokometanowego, oleju opałowego i biomasy;

  • w Hucie Aluminium Konin – Impexmetal SA wykonano kompleksową modernizację całej hali produkcyjnej z komputeryzacją i systemem monitorowania procesów technologicznych;

  • w Zespole Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin uruchomiono dwie instalacje odsiarczania spalin w oparciu o metodę mokrą, wyłączono z eksploatacji najstarsze, niemodernizowane kotły;

  • w Centralnej i Lewobrzeżnej Oczyszczalni Ścieków dla miasta Poznania wykorzystywany jest biogaz do celów energetycznych. Podobnie Wysypisko Odpadów Komunalnych Miasta Poznania w Suchym Lesie wykorzystuje biogaz do produkcji energii elektrycznej i cieplnej.

 

Elektrownia wiatrowa w gminie Kramsk (źródło: Jacek Klekot)


W województwie wielkopolskim korzysta się z siły wody płynącej, pracuje tu 26 elektrowni wodnych. Największa ich liczba zlokalizowana jest w powiecie pilskim i złotowskim. Wykorzystywana jest również siła wiatru – w województwie pracuje 17 turbin wiatrowych, najwięcej (5 sztuk) w miejscowości Wielany w gminie Kramsk.


Ochrona wód

W województwie wielkopolskim oczyszczanych jest ponad 96% ścieków wymagających oczyszczenia,
w ostatnich ośmiu latach oddano do użytku 97 nowych oczyszczalni, 68 obiektów zmodernizowano i rozbudowano. Prowadzone inwestycje wpłynęły na zwiększenie udziału ścieków oczyszczanych z podwyższonym usuwaniem biogenów. Jednak wody powierzchniowe w dalszym ciągu wykazują zanieczyszczenie; którego źródłem są przede wszystkim ośrodki przemysłowe i aglomeracje miejskie, odprowadzające oprócz ścieków komunalnych również zanieczyszczone wody opadowe. Na stan jakości ekosystemów wodnych wpływa także rozwój wsi, powiększanie się obszarów wiejskich objętych siecią wodociągową bez budowy równolegle systemów kanalizacyjnych i oczyszczalni ścieków oraz intensyfikacja produkcji rolnej.

Wody odznaczające się dobrą i zadowalającą jakością występują głównie w rzekach odwadniających północną część województwa. W wieloleciu jakość wód wykazuje stan stabilny, z niewielką tendencją poprawy poszczególnych wskaźników zanieczyszczenia. Jednak badania wykazują występowanie eutrofizacji wód, tak więc konieczna jest ochrona wód, szczególnie jeziornych, przed nadmierną eutrofizacją zmniejszającą ich własności użytkowe. W celu przeciwdziałania eutrofizacji na wielu akwenach prowadzona jest rekultywacja.

Wody powierzchniowe w Wielkopolsce wykazują znaczny stopień zanieczyszczenia; jego źródłem są przede wszystkim ośrodki przemysłowe i aglomeracje miejskie, odprowadzające oprócz ścieków komunalnych również zanieczyszczone wody opadowe.

W ramach Państwowego Monitoringu Środowiska w 2007 roku przebadano 146 jednolitych części wód rzek na 293 wyznaczone na obszarze województwa wielkopolskiego (uwzględniono również JCW, które znajdują się częściowo na terenie województwa, na długości ponad 1000 m). Ocena stanu wód nastąpi po zakończeniu trzyletniego okresu badań 2007-2009 w zakresie monitoringu diagnostycznego.

Monitoring wód powierzchniowych płynących prowadzony w latach 2004–2007 na terenie Wielkopolski, wykazał występowanie eutrofizacji wód ze źródeł komunalnych w 88,2% punktów. Na eutrofizację wód wpłynęły wysokie stężenia związków azotu oraz fosforu ogólnego. Prowadzone w tym samym okresie badania wód powierzchniowych stojących, – jezior i zbiorników sztucznych potwierdziły występowanie eutrofizacji w 74,3% akwenów, o czym decydowała wysoka zawartość chlorofilu a, azotu całkowitego oraz mała przezroczystość wód.

 

 

Wyniki oceny eutrofizacji wód ze źródeł komunalnych za okres 2004-2007 (źródło: WIOŚ)

 

Stężenie kadmu i niklu oznaczano w większości rzek na minimalnym poziomie.

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne kadmu w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie wielkopolskim (źródło: WIOŚ)

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV


Średnie roczne stężenia niklu w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie wielkopolskim (źródło: WIOŚ)

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne wartości BZT5 w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie wielkopolskim (źródło: WIOŚ)

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV


Średnie roczne stężenia azotu ogólnego w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie wielkopolskim (źródło: WIOŚ)

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV


Średnie roczne stężenia fosforu ogólnego w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie wielkopolskim (źródło: WIOŚ)


W roku 2007 w Wielkopolsce przebadano 13 jezior o łącznej powierzchni 2 257 ha i objętości 120 148,8 tys. m3.

 

 

 

Stan ekologiczny jednolitych części wód jeziornych (źródło: WIOŚ)

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Jakość wód podziemnych w roku 2007 w województwie wielkopolskim według badań monitoringowych sieci krajowej (źródło: GIOŚ)


Od roku 2007 badania stanu chemicznego wód podziemnych prowadzono w ramach monitoringu diagnostycznego i operacyjnego, w 18 jednolitych częściach wód podziemnych. Wody bardzo dobrej jakości zaliczane do I klasy odnotowano na jednym stanowisku, wody dobrej jakości występowały na 13,3% stanowisk, na 43% stanowisk stwierdzono zadowalającą jakość wód, a na 40,6% – niezadowalającą. W trzech otworach badania wykazały złą jakość wód.

W Wielkopolsce, która jest najbardziej deficytowym w wodę województwem w Polsce istotną rolę odgrywa retencjonowanie wód. Obecnie w Wielkopolsce zlokalizowanych jest 31 zbiorników, administrowanych przez Wielkopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu, retencjonujących około 57,8 mln m3 wody.

W południowej Wielkopolsce retencjonowanie wód jest ważne również dlatego, że ten rejon pozbawiony jest jezior. Dziesięć zbiorników wpisanych w zlewnie Prosny i Baryczy, zajmuje łącznie powierzchnię 475,8 ha i pełni szereg funkcji: łagodzą fale powodziowe, magazynują wody do celów rolniczych, służą do rekreacji i sportów wodnych.

W północnej części Wielkopolski retencjonowaniu wód, obok naturalnych akwenów wodnych, służą zbiorniki usytuowane przy elektrowniach wodnych na Gwdzie i Piławie.

Zgodnie z programem retencjonowania wód opracowanym przez Wielkopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu projektowana jest budowa ponad 60 dolinnych zbiorników retencyjnych o pojemności użytkowej 0,03-5,30 mln m3.

Strategia województwa zakłada, jako jeden z priorytetów, wzrost zasobów wód powierzchniowych poprzez budowę nowych zbiorników, które magazynowałyby około 15% rocznego odpływu (przy obecnym 0,6%) z terenu województwa.

Obok konieczności zwiększenia zasobów wód powierzchniowych, jednym z ważniejszych problemów w Wielkopolsce jest ochrona wód, a szczególnie wód jeziornych przed nadmierną eutrofizacją, która zmniejsza własności użytkowe wód umożliwiające wykorzystanie ich do celów rekreacyjnych i rybackich. Korzyści jakie wynikają dla władz samorządowych z posiadania na swoim terenie wód o dobrej jakości są przyczyną podejmowania działań rekultywacyjnych.


Ochrona przed hałasem

Podstawowe znaczenie dla klimatu akustycznego województwa mają źródła hałasu komunikacyjnego, zwłaszcza drogowego. Wskutek zwiększającej się liczby pojazdów, postępującej urbanizacji i rozbudowy sieci dróg następuje przyrost obszarów poddanych nadmiernemu oddziaływaniu hałasu. Problem hałasów kolejowych ma mniejsze znaczenie w skali województwa, istotne uciążliwości akustyczne związane są natomiast z funkcjonowaniem lotnisk, dla których wprowadza się obszary ograniczonego użytkowania.

Likwidacja konfliktów akustycznych wynikających z oddziaływania hałasów komunikacyjnych prowadzona jest poprzez budowę obwodnic i wyprowadzenie ruchu komunikacyjnego poza tereny zurbanizowane, budowę ekranów akustycznych, właściwe zagospodarowanie terenu pomiędzy źródłem hałasu i obszarem chronionym, zapewnienie właściwego stanu infrastruktury technicznej, stosowanie nowego typu taboru oraz specjalnych rozwiązań konstrukcyjnych torowisk lub tzw. „cichych” nawierzchni drogowych oraz ograniczenia prędkości pojazdów.

Mimo znacznej liczby, oddziaływanie zakładów przemysłowych i obiektów usługowych na klimat akustyczny ma charakter lokalny i jest skutecznie ograniczane poprzez wykorzystanie dostępnych instrumentów kontroli.

 

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Rozkład przekroczeń poziomów dopuszczalnych dla zakładów przemysłowych w porze nocnej w latach 2000-2007 w województwie wielkopolskim (źródło: WIOŚ)


Likwidacja konfliktów akustycznych wynikających z oddziaływania hałasów komunikacyjnych jest zwykle skomplikowanym problemem. Przekroczenia dopuszczalnych wartości poziomu hałasu w środowisku w porze dziennej stwierdzono w analizowanych latach w otoczeniu od około 29% do 100% łącznej długości przebadanych odcinków dróg. Znaczna rozpiętość podanych wartości wynika ze zróżnicowania lokalizacji punktów pomiarowych w poszczególnych latach.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Procent zbadanych długości odcinków ulic w miastach, przy których emisja hałasu przekraczała poziomy dopuszczalne w porze dziennej w latach 2000–2007 w województwie wielkopolskim (źródło: WIOŚ)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Procent zbadanych długości odcinków ulic w miastach, przy których emisja hałasu przekraczała poziomy dopuszczalne w porze nocnej w latach 2000-2007 w województwie wielkopolskim (źródło: WIOŚ)


W wielu przypadkach niezbędne jest wyprowadzenie ruchu komunikacyjnego poza tereny zurbanizowane. Obwodnice posiada ponad 30 miast Wielkopolski. Budowa wielkopolskiego odcinka autostrady A-2 odciążyła drogę krajową nr 92, przyczyniając się do poprawy warunków akustycznych na terenach położonych w jej sąsiedztwie. Równocześnie, ze względu na uciążliwości akustyczne związane z oddziaływaniem autostrady, w miejscach narażonych na hałas wybudowano ekrany akustyczne. Ekrany powstały również przy innych drogach Wielkopolski, aby zapewnić właściwe warunki na pobliskich terenach zabudowanych lub miejscach wyznaczonych w sieci obszarów Natura 2000 (np. Dolina Środkowej Warty).

Na terenie Poznania, jako pierwszego miasta w Polsce, zainicjowano wykorzystywanie tzw. „cichych” nawierzchni drogowych, ograniczających przede wszystkim hałas toczenia pojazdów samochodowych.

Zmniejszenie uciążliwości akustycznych powodowanych komunikacją tramwajową osiągane jest przez stosowanie nowego typu taboru (Combino) oraz wykorzystywanie specjalnych rozwiązań konstrukcyjnych torowisk – mat antywibracyjnych oraz systemów tłumiących Ortec, Phenix oraz Sika, a także ograniczenia prędkości tramwajów.

Ze względu na wagę problemu starania o zapewnienie właściwego klimatu akustycznego podejmowane są począwszy od etapu planowania zagospodarowania terenu.


Ochrona powierzchni ziemi

W województwie wielkopolskim jest około 10,6 tys. ha gruntów wymagających rekultywacji, których wartość użytkowa znacznie zmalała. Największe obszary gruntów wymagających rekultywacji i zagospodarowania znajdują się na terenach po odkrywkach kopalni węgla brunatnego. Rekultywacja prowadzona jest w kierunku rolnym, leśnym i wodnym.

Gleby użytków rolnych województwa wielkopolskiego, wprawdzie są średniej i niskiej jakości, ale są niezanieczyszczone i stwarzają bardzo dobre warunki do produkcji zdrowej żywności. Stale wzrasta liczba gospodarstw ekologicznych, gdzie stosuje się nawozy i środki ochrony roślin sprzyjające zachowaniu potencjału ekologicznego i bioróżnorodności.

 

Problem ochrony powierzchni ziemi należy rozpatrywać w kilku aspektach:

  • wyłączeń ziemi z produkcji rolnej i leśnej, w celu zagospodarowania m.in. na cele mieszkaniowe, komunikacyjne i przemysłowe;

  • ochrony gruntów użytkowanych rolniczo, w celu zachowania zasobów gleb do produkcji zdrowej żywności;

  • ochrony powierzchni ziemi na terenach przemysłowych i poprzemysłowych.

 

Grunty orne w miejscowości Kaźmierz (źródło: Beata Węgierska)


grunty,wielkopolskie

Zmiany struktury użytkowania gruntów w latach 2000-2007 w województwie wielkopolskim (źródło: GUS)


W związku z wdrażaniem Dyrektywy Azotanowej, na obszarach szczególnie narażonych na odpływ azotu ze źródeł rolniczych, prowadzono badania gleb na zawartość azotu mineralnego w ramach realizacji programów naprawczych mających na celu optymalizację nawożenia na tych obszarach. Badania zawartości azotu mineralnego na wyznaczonych użytkach rolnych obszarów szczególnie narażonych prowadzono wczesną wiosną przed zastosowaniem nawozów oraz jesienią po zbiorach.

 

gospodarstwa ekologiczne,wielkopolskie

Gospodarstwa ekologiczne w latach 2000-2007 w województwie wielkopolskim. (źródło: GUS)


Przeciwdziałaniem temu zagrożeniu jest zachowanie rolnictwa konwencjonalnego przy stosowaniu zasad Kodeksu Dobrych Praktyk Rolniczych lub przejście na rolnictwo ekologiczne – system gospodarowania zrównoważony biodynamicznie i ograniczający ingerencję człowieka. Produkcja rolna w ekologicznym gospodarstwie rolnym jest prowadzona zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, aktywizuje przyrodnicze mechanizmy produkcji rolnej poprzez stosowanie naturalnych środków produkcji oraz zapewnia trwałą żyzność gleby, zdrowotność roślin i zwierząt. Inicjatywa prowadzenia gospodarstw ekologicznych, gdzie stosuje się nawozy i środki ochrony roślin sprzyjające zachowaniu potencjału ekologicznego i bioróżnorodności, jest od lat rozwijana w województwie wielkopolskim. Liczba gospodarstw ekologicznych wzrosła w latach 2000–2007 ponad trzynastokrotnie, a ich powierzchnia siedemdziesięciodwukrotnie.


Gospodarka odpadami

Głównym celem gospodarki odpadami jest redukcja ilości składowanych odpadów i zwiększenie udziału odpadów komunalnych poddawanych odzyskowi i unieszkodliwianiu innymi metodami niż składowanie. Od roku 2001 ilość odpadów komunalnych składowanych w przeliczeniu na jednego mieszkańca wyraźnie spada, co jest m.in. efektem rosnącej świadomości ekologicznej społeczeństwa – sortowania odpadów w gospodarstwach domowych i oddawania do recyklingu. W 98% gmin województwa prowadzona jest selektywna zbiórka odpadów, głównie papieru, szkła i tworzyw sztucznych. Zakres prowadzonej segregacji systematycznie się rozszerza, obejmując również zbiórkę baterii, odpadów biodegradowalnych i problemowych.

Województwo wielkopolskie kończy przedsięwzięcie likwidacji mogilników zawierających przeterminowane środki ochrony roślin i inne odpady pestycydowe. Zaprzestano eksploatacji 77 składowisk odpadów komunalnych i przemysłowych; prowadzona jest rekultywacja składowisk. Następuje rozwój inwestycji, których zadaniem jest ograniczenie ilości odpadów trafiających na składowiska: spalarni, kompostowni i sortowni odpadów.

Odpady w zależności od ich pochodzenia dzieli się na przemysłowe i komunalne, w obydwu grupach występują odpady niebezpieczne.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Odpady komunalne zebrane w przeliczeniu na 1 mieszkańca w latach 2000-2007 w województwie wielkopolskim (źródło: GUS)

 

odpady,wielkopolskie

Ilość odpadów w województwie wielkopolskim w latach 2000-2007 na tle zmian PKB (źródło: GUS)


Według danych GUS w roku 2007, 63,28% odpadów przemysłowych zostało poddanych odzyskowi, a 28,15% trafiło na składowiska. W „Wojewódzkim planie gospodarki odpadami” zakłada się w roku 2010 zwiększenie udziału odpadów przemysłowych poddawanych procesom odzysku do 82% oraz zwiększenie udziału odpadów unieszkodliwianych poza składowaniem do 5%.

 

Gospodarowanie odpadami przemysłowymi w województwie wielkopolskim w roku 2007 (źródło: GUS)


”Ogródek recyklingowy” – fragment ścieżki edukacyjnej na Składowisku Odpadów Miasta Poznania w Suchym Lesie (źródło: Zakład Zagospodarowania Odpadów w Poznaniu)


Przykładami działań edukacyjnych mogą być:

  • konkursy dla dzieci np. „Czysty Las” organizowany od roku 2005 przez Towarzystwo Przyjaciół Lasu oraz Lasy Państwowe,

  • Poznańskie Dni Recyklingu – od roku 2005 w atmosferze dobrej zabawy promujące ekologiczną gospodarkę odpadami,

  • wystawy organizowane od roku 1997 przez Fundację Biblioteka Ekologiczna – Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Poznaniu – np. „Odpady – selektywna zbiórka, przetwarzanie i wykorzystywanie”,

  • akcje sprzątania miast podczas corocznie obchodzonego „Dnia Ziemi”, w których udział biorą szkoły, towarzystwa ekologiczne oraz mieszkańcy,

  • program edukacyjny „Elektrośmieci? Przynieś z mieszkania do punktu zbierania”, realizowany przez ElektroEko w Poznaniu od grudnia 2007 roku. Dzięki współpracy ElektroEko z Urzędem Miasta Poznania uruchomiono jeden stały punkt oraz 18 czasowych punktów zbierania, do których można bezpłatnie oddać elektrośmieci.

Od wielu lat główną metodą unieszkodliwiania odpadów było składowanie, pojawił się więc problem wyczerpywania się pojemności składowisk oraz w części z nich niespełniania wymagań prawnych.

W latach 2000–2007 zaprzestano eksploatacji 77 składowisk odpadów komunalnych i przemysłowych. Prowadzono rekultywację 29 składowisk, a zrekultywowano – 14.

Przykładem inwestycji, których zadaniem jest ograniczenie ilości odpadów trafiających na składowiska są: spalarnie, kompostownie i sortownie odpadów. W roku 2007 w Wielkopolsce funkcjonowało:

  • 8 spalarni, w tym jedna (Piła) uruchomiona w lipcu 2007 r.;

  • 9 kompostowni (dwa z tych obiektów działały już przed rokiem 2000);

  • 11 sortowni mechanicznych lub ręcznych.


Ochrona przyrody

W województwie występuje wiele chronionych i rzadkich gatunków zwierząt i roślin, odnotowano liczne gatunki ptaków umieszczone w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt; prowadzonych jest wiele działań na rzecz ochrony przyrody, w tym hodowla, restytucja i reintrodukcja rzadkich i ginących gatunków zwierząt.

Wiele cennych obszarów przyrodniczych otoczono ochroną prawną – na terenie województwa położone są dwa parki narodowe, 97 rezerwatów przyrody, 12 parków krajobrazowych, 32 obszary chronionego krajobrazu i ponad 3800 pomników przyrody. W ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej Obszarów Natura 2000 wyznaczono 19 obszarów specjalnej ochrony ptaków oraz 29 obszarów specjalnej ochrony siedlisk.

Krajobraz województwa wielkopolskiego zdominowany jest przez rozległe, płaskie połacie pól oraz duże kompleksy leśne.

Wielkopolska znajduje się na 12 miejscu w kraju pod względem lesistości. Obecnie lasy zajmują około 25,5% powierzchni województwa. Powierzchnia gruntów leśnych stanowi 782,44 tys. ha, z czego lasy zajmują 761,98 tys. ha (GUS).

Chlubą Wielkopolski są dobrze zachowane dąbrowy, rosnące na tzw. Płycie Krotoszyńskiej. Dąbrowy Krotoszyńskie zajmują powierzchnię około 23 tys. ha. Zwarty kompleks drzewostanów dębowych jest ewenementem w skali kraju, gdyż  dąbrowy właściwe występują tylko w warunkach klimatu kontynentalnego na Podolu, Węgrzech i w Rumunii. Typy zbiorowisk krotoszyńskich zbliżone są raczej do dąbrów znanych w Europie Zachodniej. Dębom towarzyszą buki, klony, jarzęby, wiązy i jesiony. Bardzo interesujący i godny zobaczenia, zwłaszcza wiosną jest kompleks leśny Jasne Pole, gdzie na powierzchni blisko 5 tys. ha rośnie zwarty drzewostan dębu szypułkowego.

Na terenie województwa wielkopolskiego położone są dwa Parki Narodowe:

  • Wielkopolski Park Narodowy, utworzony w roku 1957, celem ochrony krajobrazu polodowcowego, naturalnych zbiorowisk roślinnych i licznych gatunków zwierząt;

  • Drawieński Park Narodowy, będący częścią kompleksu leśnego Puszczy Drawskiej. Całkowita powierzchnia Parku wynosi 11 tys. ha, w tym na obszarze województwa wielkopolskiego około 380 ha.

 

 

 

Krajowe formy ochrony przyrody w województwie wielkopolskim

 

Jedną z największych atrakcji przyrodniczych Wielkopolski jest unikalne w Europie skupisko drzewostanów dębu szypułkowego w rezerwacie „Śnieżycowy Jar” (Nadleśnictwo Łopuchówko), gdzie co roku w okresie wiosennym kwitnie śnieżyca wiosenna. Ta niezwykła roślina jest absolutną rzadkością na nizinach, bowiem występuje głównie w Sudetach.

 

Wśród wielu działań na rzecz ochrony przyrody prowadzonych na terenie województwa wielkopolskiego należy wymienić również:

  • odtworzenie występowania gatunków zwierząt:

− reintrodukcję popielicy w rezerwacie „Buki nad jeziorem Lutomskim” na terenie Sierakowskiego Parku Krajobrazowego;

− reintrodukcję stanowisk żółwia błotnego w okolicach Sośni;

− hodowlę i reintrodukcję sokoła wędrownego w Stacji Badawczej Polskiego Związku Łowieckiego w Czempiniu;

− hodowlę, restytucję i reintrodukcję rzadkich, ginących gatunków zwierząt (m.in. wilka, bobra, głuszca i cietrzewia w terenowej Stacji Doświadczalnej w Stobnicy Katedry Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu;

− hodowlę konika polskiego w typie tarpana leśnego nad strumieniem Kończak, w celu reintrodukcji tego konika w stanie dzikim do lasów Wielkopolski.

  • działania prowadzone na terenach wielkopolskich parków krajobrazowych, m.in.:

− zapobieganie negatywnym skutkom rekreacji poprzez ograniczanie stref przybrzeżnych dopuszczonych do zabudowy oraz walkę z nielegalną zabudową, w tym z nielegalnie budowanymi pomostami, kładkami i groblami, które naruszają ciągłość roślinności litoralu zbiorników;

− wprowadzanie zadrzewień śródpolnych;

− rozwieszanie budek lęgowych i przygotowanie kryjówek do zimowania dla nietoperzy na terenach leśnych;

− tworzenie użytków ekologicznych.

 

 


Aby przeczytać więcej informacji kliknij -> krajowy_raport_mozaikowy.pdf ikona_pdf
nfos