pl en
klatka z filmu
Zobacz więcej filmów:
ikona domyślnego filmuikona filmu powietrzeikona filmu wodaikona filmu odpadyikona filmu hałasikona filmu różnorodnośćikona filmu promieniowanie
Czy wiesz, że

Poniższe informacje o stanie środowiska w województwie świętokrzyskim zostały zaczerpnięte z raportu pt. „Krajowy raport mozaikowy. Stan środowiska w województwach w latach 2000-2007”.

Zobacz: raporty o stanie środowiska w województwie świętokrzyskim opracowywane przez WIOŚ w Kielcach

 

Województwo świętokrzyskie

  1. Ochrona powietrza
  2. Ochrona wód
  3. Ochrona przed hałasem
  4. Ochrona powierzchni ziemi
  5. Gospodarowanie odpadami
  6. Ochrona przyrody

 

Województwo świętokrzyskie leży w południowo-wschodniej części Polski na niezwykle malowniczych i ciekawych terenach pod względem krajobrazowym, geologicznym i kulturowym. Historia regionu związana jest z początkami Państwa Polskiego, czego przykładem jest położona nad rzeką Nidą, Wiślica – jedna z najstarszych miejscowości w Polsce – centralny ośrodek państwa Wiślan.

Województwo świętokrzyskie należy do najczystszych ekologicznie obszarów Polski. Prawną ochroną przyrody objętych zostało 63% jego powierzchni, co stawia je na czołowym miejscu w kraju. Główną cechą regionu jest bardzo duże zróżnicowanie warunków naturalnych, czego konsekwencją jest różnorodność siedlisk, a co za tym idzie bogactwo flory i fauny. Występują tu, unikatowe w skali kraju, zbiorowiska roślinności kserotermicznej i halofilnej, a także rzadkie gatunki przedstawicieli świata zwierzęcego. Duże zasoby różnorodnych kopalin stanowią jednocześnie dobre zaplecze do rozwoju produkcji materiałów budowlanych.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Wartość PKB na 1 mieszkańca w województwie świętokrzyskim w latach 2000-2007 (źródło: WUS)


Pod względem PKB w 2007 roku liczonym na 1 mieszkańca z kwotą 23 741 zł województwo świętokrzyskie plasowało się na 12. miejscu w kraju, przy średniej krajowej 30 873 zł/mieszkańca.

 

Ochrona powietrza

Głównym źródłem zanieczyszczenia powietrza jest emisja antropogeniczna, na którą składa się emisja ze źródeł przemysłowych: technologicznych i energetycznych, niska emisja powierzchniowa z palenisk domowych oraz liniowa emisja związana z komunikacją.

Dzięki działaniom podejmowanym w celu redukcji emisji większości zanieczyszczeń w województwie na przestrzeni lat 2000-2007 obserwuje się poprawę jakości powietrza. Modernizacja instalacji odpylnia w największych zakładach energetyki i przemysłu cementowo-wapienniczego, stosowanie paliwa o niskiej zawartości siarki oraz eksploatacja instalacji do odsiarczania, modernizacja ciepłowni przyczyniły się do redukcji emisji większości zanieczyszczeń powietrza. Na jedenaście obecnie monitorowanych wskaźników zanieczyszczeń powietrza sporadycznie pojawiają się sytuacje występowania wyższych stężeń pyłu zawieszonego PM10, uwarunkowane wpływem niskiej emisji w sezonie grzewczym, co dotyczy miasta Kielce. Województwo świętokrzyskie charakteryzuje się coraz szerszym wdrażaniem odnawialnych źródeł energii zwłaszcza wykorzystujących biogaz oraz biomasę.

Największy udział w ogólnej emisji w województwie świętokrzyskim stanowi emisja z działalności przemysłowej z branż: energetyka i ciepłownictwo, przemysł cementowo-wapienniczy oraz metalurgiczny.

Następna w kolejności jest emisja z sektora bytowego, której wielkość uzależniona jest od ilości gospodarstw domowych podłączonych do miejskich sieci ciepłowniczych. Najmniejszy wpływ ma emisja komunikacyjna, która jednak stale rośnie wraz ze wzrostem liczby zarejestrowanych pojazdów

Wyniki prowadzonych w ramach monitoringu jakości powietrza, wykazały że wartości stężeń SO2 dla stacji tła miejskiego wahały się na przestrzeni lat 2000-2006 w granicach 5 mg/m3, zaś w 2007 roku kształtowały się w przedziale stężeń 2,1-3,5 mg/.

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia dwutlenku siarki na wybranych stanowiskach pomiarowych w latach 2000-2007 w województwie świętokrzyskim (źródło: WIOŚ, WSSE)


Wszystkie średnie roczne wartości stężeń NO2 na terenie województwa mieściły się w granicach normy wynoszącej 40 mg/m3

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia dwutlenku azotu na wybranych stanowiskach pomiarowych w latach 2000-2007 w województwie świętokrzyskim (źródło: WIOŚ, WSSE)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia pyłu PM10 na wybranych stanowiskach pomiarowych w latach 2000-2007 w województwie świętokrzyskim (źródło: WIOŚ, WSSE, Cementownia w Ożarowie)

 

Na terenie województwa zidentyfikowano obszary przekroczeń wymagające podjęcia działań naprawczych ze względu na poziomy stężeń pyłu zawieszonego PM10. Obszary te znajdowały się na terenie miast: Kielce, Ostrowiec Świętokrzyski oraz Starachowice.

Do głównych działań podejmowanych na rzecz ochrony powietrza w województwie świętokrzyskim w latach 2000-2007 zaliczyć należy modernizacje instalacji odpylania w największych zakładach energetyki i przemysłu cementowo-wapienniczego na terenie województwa.

W zakładach energetyki zawodowej stosowane są paliwa o niskiej zawartości siarki, co spowodowało na przestrzeni ostatnich lat znaczne zmniejszenie emisji SO2 do powietrza. Największy zakład tego typu na terenie województwa, czyli Elektrownia w Połańcu, od 2002 roku eksploatuje instalację do odsiarczania spalin, natomiast w 2004 roku zrealizował budowę instalacji dozowania biomasy do kotłów, a tym samym zwiększył udział odnawialnych zasobów energii w całkowitym bilansie zużycia nośników energii.

Instalacje podlegające ustawowemu obowiązkowi w zakresie ciągłych pomiarów emisji modernizowały i nadal modernizują monitoringowe systemy pomiarowe w celu dostosowania ich do metodyk referencyjnych zapewniających uzyskanie największej dokładności uzyskiwanych wyników, co pozwala na pełną kontrolę emitowanych substancji.

Ograniczenie emisji niskiej z sektora bytowo-komunalnego realizowane jest w województwie przede wszystkim poprzez racjonalizację gospodarki cieplnej, stosowanie w lokalnych kotłowniach paliw przyjaznych środowisku, a także bardziej restrykcyjne podejście odpowiednich służb do nielegalnego spalania odpadów w paleniskach węglowych.

Na zmniejszenie sumarycznej emisji komunikacyjnej wpływ ma niewątpliwie realizacja inwestycji związanych z modernizacją dróg (np. budowa ulic obwodowych, poprawianie ich nawierzchni) prowadzących do wzrostu przepustowości głównych tras komunikacyjnych, co skutkuje zmniejszeniem emisji spalin.

Dzięki działaniom podejmowanym w celu redukcji emisji większości zanieczyszczeń, w województwie na przestrzeni lat 2000-2007 obserwuje się poprawę jakości powietrza.


Ochrona wód

Główne problemy w zakresie gospodarki wodno-ściekowej to przede wszystkim: wysoka dysproporcja pomiędzy długością sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, słaba infrastruktura kanalizacji deszczowej oraz odprowadzanie do wód i ziemi nieoczyszczonych ścieków, głównie z terenów wiejskich.

Źródłem zanieczyszczenia wód powierzchniowych w województwie świętokrzyskim są przede wszystkim ścieki komunalne, powstające w wyniku działalności bytowo-gospodarczej człowieka i zanieczyszczenia obszarowe, w tym pochodzące z rolnictwa oraz spływające do wód powierzchniowych wraz z wodami opadowymi. W dalszej kolejności są ścieki pochodzące z zakładów przemysłowych.

W ramach Państwowego Monitoringu Środowiska w 2007 roku przebadano 29 jednolitych części wód rzek na 170 wyznaczonych na obszarze województwa świętokrzyskiego, a ich ocena nastąpi po zakończeniu cyklu monitoringu diagnostycznego i przebadaniu wszystkich jednolitych części wód objętych monitoringiem.

W wyniku przeprowadzenia pierwszej oceny stopnia eutrofizacji wód powierzchniowych, wywołanej ściekami pochodzącymi z sektora bytowo-komunalnego obejmującej 4 letni okres badań 2004-2007, eutrofizację stwierdzono w 46,9% punktów pomiarowych.

 

 

Wyniki oceny eutrofizacji wód ze źródeł komunalnych za okres 2004-2007 w województwie świętokrzyskim.

 

Największą rzeką w województwie świętokrzyskim jest Nida (powierzchnia zlewni 3 844,2 km2), która monitorowana jest w ujściowym odcinku w punkcie pomiarowym Nowy Korczyn. Kamienna jest drugą pod względem wielkości rzeką województwa (powierzchnia zlewni 2 019,9 km2), która w ujściowym odcinku badana jest w przekroju Wola Pawłowska.

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne wartości BZT5 w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie świętokrzyskim (źródło: WIOŚ)

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia azotu ogólnego w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie świętokrzyskim (źródło: WIOŚ)

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia fosforu ogólnego w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie świętokrzyskim (źródło: WIOŚ)


Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia kadmu w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie świętokrzyskim (źródło: WIOŚ)


Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia niklu w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie świętokrzyskim (źródło: WIOŚ)

 

Średnie roczne wartości kadmu w Nidzie i Kamiennej wykazują tendencje malejące, a od 2003 roku występowały w stężeniach poniżej granicy oznaczalności. Wartości niklu w obydwu rzekach od 2001 roku również były na niskim poziomie, w zakresie od 0,0015 mg Ni/l do 0,0032 mg Ni/l.

Na podstawie wyników monitoringu wód podziemnych, realizowanego w sieci krajowej, w większości badanych punktów (66,7%) wody zakwalifikowano do klas I-III. Są to wody bardzo dobrej, dobrej i zadowalającej jakości. W 28,2% punktów wody zaliczono do IV klasy jakości, a w 5,1 % punktów występowała woda złej jakości - V klasy.

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Jakość wód podziemnych w roku 2007 w województwie świętokrzyskim według badań monitoringowych sieci krajowej (źródło: GIOŚ).

 

Na terenie województwa świętokrzyskiego w latach 2000-2007 udział punktów z przekroczeniami stężeń azotanów powyżej 50 mg NO3/l, w ogólnej ilości badanych punktów sieci krajowej malał odpowiednio od 18,2% (w roku 2000) do 3,2 % (w roku 2006), przy czym przekroczenia te notowano jedynie w wodach gruntowych z płytkich poziomów wodonośnych. W roku 2007 nie stwierdzono przekroczeń stężeń azotanów powyżej 50 mg NO3/l.

azotany,woda,świętokrzyskie

Zawartość azotanów w wodach podziemnych w latach 2000-2007 w województwie świętokrzyskim według badań monitoringowych sieci krajowej (źródło: GIOŚ).

 

Na terenie województwa świętokrzyskiego w latach 2004-2007 realizowano liczne inwestycje mające na celu kompleksową ochronę wód powierzchniowych i podziemnych, zapewnienie prawidłowej gospodarki wodno-ściekowej czy rozbudowę i modernizację systemów kanalizacji. Przykładem tego typu działań są np. budowa oczyszczalni ścieków komunalnych w: Złotej, Sobkowie, Kijach, Drugni, Radkowie, Cedzynie, Marzyszu, oczyszczalni wód deszczowych w Kielcach oraz modernizacja, rozbudowa istniejących oczyszczalni ścieków m.in. w Strawczynie, Lipniku, Pierzchnicy, Samborcu, Suchedniowie, Zawichoście.

Realizowany jest także projekt „Program małej retencji dla województwa świętokrzyskiego”, którego głównym celem jest budowa i rozbudowa zbiorników małej retencji oraz stawów rybnych, zwiększenie retencji glebowej gleb żyznych i poprawa warunków gruntowo-wodnych terenów bagiennych i torfowisk, wykonanie zabiegów agromelioracyjnych polegających na zwiększeniu retencji glebowej.


Ochrona przed hałasem

Największy wpływ na klimat akustyczny w województwie wywiera hałas komunikacyjny (głównie drogowy) ze względu na powszechność jego występowania oraz dynamiczny rozwój motoryzacji, a tym samym wzrost natężenia ruchu pojazdów samochodowych.

Analiza dynamiki zmian liczby zarejestrowanych pojazdów samochodowych i ciągników na terenie województwa wskazuje na stopniowy wzrost zagrożenia hałasem drogowym. Regulacje prawne wprowadzają ochronę przed hałasem komunikacji na poziomie procesu inwestycyjnego poprzez budowanie ekranów akustycznych, budowę obwodnic oraz modernizację dróg. W przypadku hałasu przemysłowego główne działania skutkujące wyeliminowaniem tej uciążliwości spoczywają na zakładach przemysłowych, które sukcesywnie modernizują swoje urządzenia i ciągi technologiczne.

Zagrożenia hałasem przemysłowym mają charakter lokalny i obejmują zasięgiem jedynie tereny zabudowy mieszkaniowej sąsiadujące z obiektami wytwarzającymi ponadnormatywny hałas. Dominującymi źródłami hałasu przemysłowego na terenie województwa są głównie różnego rodzaju maszyny, urządzenia, instalacje, a także procesy technologiczne dużych zakładów przemysłu cementowo-wapienniczego, drzewnego, żeliwnego, a także uciążliwości związane z działalnością obiektów handlowo-usługowych oraz obserwuje się wzrost hałasu związanego z działalnością rozrywkową.

Od roku 2004 obserwuje się tendencję wzrostową przekroczeń poziomu dopuszczalnego zwłaszcza w przedziale do 5 dB, a w roku 2006 występuje przekroczenie powyżej 20 dB.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Rozkład przekroczeń poziomów dopuszczalnych dla zakładów przemysłowych w porze nocnej w latach 2000-2007 w województwie świętokrzyskim (źródło: WIOŚ)


Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Procent zbadanych długości odcinków ulic w miastach, przy których emisja hałasu przekraczała poziomy dopuszczalne w porze dziennej w latach 2000-2007 w województwie świętokrzyskim (źródło: WIOŚ)

 

Działania podejmowane na terenie województwa na rzecz przeciwdziałania zagrożeniom powodowanym przez hałas dostosowane są do rodzajów źródeł hałasu.

Obniżanie hałasu komunikacyjnego osiąga się poprzez działania polegające na:

  • budowie obwodnic (w ostatnich latach wybudowano obwodnice m.in. Kielc, Jędrzejowa, Skarżyska-Kamiennej, Ożarowa), w roku 2007 rozpoczęto budowę „Węzła Kielce Północ” (zakres inwestycji obejmuje budowę 7,3 km drogi ekspresowej nr 7 od miejscowości Występa do włączenia obwodnicy Kielc wraz z obwodnicą Kajetanowa, oraz 3,6 km drogi nr 73 do granic Kielc o parametrach GP (droga główna ruchu przyspieszonego),

  • odnowie nawierzchni drogowych, obiektów mostowych, remonty i modernizacje odcinków dróg, ulic w miastach,

  • eliminacja ruchu samochodowego z centralnych części miast (np. z ulicy Sienkiewicza w Kielcach),

  • budowa ekranów akustycznych (między pasami ruchu ulicy Jesionowej w Kielcach został usypany wał ziemny, który tłumi hałas, a także  przy tej ulicy wybudowano ekran akustyczny, ekrany powstają także przy budowie obwodnic miast).


Ochrona powierzchni ziemi

Źródłem zanieczyszczenia gleb jest w głównej mierze działalność człowieka, w wyniku której pewna cześć gleb ulega przekształceniom geomechanicznym oraz chemicznym w tym często zakwaszeniu, alkalizacji oraz nadmiernej akumulacji metali ciężkich.

Na terenie województwa świętokrzyskiego obserwuje się pozytywny wzrost gruntów leśnych, zadrzewień i zakrzewień przy jednoczesnym spadku gruntów zabudowanych i zurbanizowanych. Rośnie również zarówno liczba jak i powierzchnia gospodarstw ekologicznych. Generalnie można stwierdzić, że gleby województwa świętokrzyskiego charakteryzują się naturalną zawartością określonych składników chemicznych. Brak większych zmian w stężeniu mierzonych przez WIOŚ substancji czy pierwiastków wskazuje na niewielki ich dopływ na drodze antropogenicznej. Naturalne zróżnicowanie gleb utrudnia jednak ujednolicenie i zintegrowanie gospodarki rolnej w ramach województwa pod kątem struktury i technologii produkcji.

 

grunty,świętokrzyskie

Zmiany struktury użytkowania gruntów w latach 2000-2007 w województwie świętokrzyskim (źródło: GUS)


Wojewódzki Inspektorat Środowiska w Kielcach w Kielcach wykonuje, w ramach monitoringu regionalnego, w odstępach co 5 lat, własne badania gleb położonych na wybranych obszarach o potencjalnym zagrożeniu zanieczyszczeniem. Przeprowadzone badania wzdłuż tras komunikacyjnych wykazały, że zawartość oznaczonych metali ciężkich jest przeważnie naturalna. Sporadycznie przekroczenia wartości dopuszczalnych ołowiu i cynku odnotowano wzdłuż dróg w Kielcach i okolicach miasta. Badania gleb prowadzone w rejonie obszarów o dużej koncentracji przemysłu wykazały, że przekroczenia dopuszczalnych stężeń metali ciężkich występowały sporadycznie i dotyczyły: ołowiu (Starachowice, Grzybów, Kielce) oraz cynku (Skarżysko–Kamienna). Na podstawie badań gleb wokół wybranych składowisk odpadów na terenie województwa świętokrzyskiego stwierdzono, że stężenia oznaczonych metali ciężkich były w normie, co oznacza ich naturalną zawartość w glebie. Można zatem wnioskować, że gleby (użytkowane rolniczo) wokół badanych składowisk odpadów, nie są zanieczyszczone metalami ciężkimi.

 

gospodarstwa ekologiczne,świętokrzyskie

Gospodarstwa ekologiczne w latach 2000-2007 w województwie świętokrzyskim (źródło: GUS)

 

Od roku 2000 w województwie świętokrzyskim notuje się systematyczny wzrost liczby gospodarstw ekologicznych . Na przestrzeni lat 2000-2007 liczba tych gospodarstw wzrosła z 209 do 995. Pozytywnym zjawiskiem jest również wzrastająca liczba gospodarstw, które uzyskały certyfikat. Systematycznie rośnie również powierzchnia zajmowana przez gospodarstwa ekologiczne. Od roku 2000 obszar zajmowany przez te podmioty zwiększył się ponad 7-krotnie. W roku tym powierzchnia gospodarstw ekologicznych w województwie świętokrzyskim (ogółem) wynosiła 1296,1 ha, a gospodarstw było 209 (50 z certyfikatem, a 159 w trakcie przestawiania). Siedem lat później ich liczba wzrosła do 995 (730 z certyfikatem, 265 w trakcie przestawiania), przy zajmowanej powierzchni 9824 ha.

 

Gospodarowanie odpadami

Od roku 2004 notuje się wzrost ilości odpadów komunalnych zebranych na 1 mieszkańca przy jednoczesnym systematycznym wzroście ilości odpadów zebranych w sposób selektywny. W latach 2006-2007 w gospodarowaniu odpadami przemysłowymi i  obserwuje się pozytywny wzrost ilości odpadów poddawanych odzyskowi przy jednoczesnym spadku ilości odpadów deponowanych na składowiskach. Związane jest to z inwestycjami w zakresie gospodarki odpadami np. budowa instalacji do spalania paliw alternatywnych z opadów. Głównym problemem w gospodarowaniu odpadami jest składowanie odpadów komunalnych jako dominujący proces ich unieszkodliwiania.

Ilość zebranych odpadów komunalnych w latach 2000-2007 kształtuje się na zbliżonym poziomie w zakresie od 182 do 235 tys. Mg. Ilość wytwarzanych odpadów przemysłowych systematycznie malała od 1914 tys. Mg w roku 2000 do 1404 tys. Mg w roku 2003. Od roku 2005 ilość wytwarzanych odpadów przemysłowych kształtuje się na zbliżonym poziomie ok. 1600 tys. Mg rocznie.

 

odpady,świętokrzyskie

Ilość odpadów w województwie świętokrzyskim w latach 2000-2007 na tle zmian PKB (źródło: GUS)

 

Z danych GUS wynika, że w roku 2007 w województwie świętokrzyskim wytworzonych zostało 1637,7 tys. Mg odpadów pochodzenia przemysłowego.

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Gospodarowanie odpadami przemysłowymi w województwie świętokrzyskim w roku 2007 (źródło: GUS)


Pozytywnym zjawiskiem sprzyjającym ograniczeniu ilości odpadów wywożonych na składowiska jest recykling odpadów opakowaniowych. Na terenie województwa świętokrzyskiego od roku 2003 notuje się systematyczny wzrost odpadów poddawanych recyklingowi. W roku tym osiągnięty poziom recyklingu dla odpadów opakowaniowych wyniósł 26,9%, natomiast w roku 2007 wyniósł on 81,3%. W stosunku do roku 2003 osiągnięty poziom recyklingu odpadów opakowaniowych z tektury i papieru wzrósł ponad 3-krotnie.

W celu zmniejszenia ilości deponowanych odpadów na składowiskach dokonano kilku inwestycji w zakładach przemysłowych w zakresie gospodarki odpadami. W lipcu 2002 roku zakończono budowę instalacji umożliwiającej spalanie zużytych opon samochodowych w Cementowni Małogoszcz należącej do grupy Lafarge Cement S.A. Wybudowano również instalacje do spalania dwóch rodzajów paliw alternatywnych wytworzonych z odpadów. W roku 2003 w Dyckerhoff Polska Sp. z o. o.– oddział Nowiny, również wybudowano linię do spalania opon.

Na terenie województwa świętokrzyskiego prowadzone są liczne kampanie edukacyjne mające na celu podnoszenie świadomości ekologicznej mieszkańców. Co roku przeprowadzana jest akcja Sprzątanie Świata. Organizowane są również liczne konkursy plastyczne, skierowane głównie do dzieci i młodzieży. Przykładowo w roku 2006 zorganizowano konkurs plastyczny pod hasłem „Środowisko a odpady” oraz konkurs pod hasłem „Zrób coś dla Ziemi u siebie”. Do konkursu zgłaszane były działania prowadzone na rzecz ochrony środowiska w tym związane z ograniczaniem odpadów przeznaczonych na składowiska. W roku 2007 w Kielcach po raz 10 przeprowadzony został Plebiscyt o „Złotą Miotłę”, w którym mieszkańcy wybierali nieruchomości zasługujące na nagrodę za wzorowe utrzymanie czystości i odpowiednie postępowanie z odpadami. Odbyła się również akcja „Czyste Kielce – Stop Reklamówkom”, podczas której w zamian za posegregowane odpady i jednorazówki kielczanie otrzymywali torby wielokrotnego użytku.


Ochrona przyrody

Osobliwością w skali europejskiej są Góry Świętokrzyskie, zbudowane z osadów prawie wszystkich formacji, od paleozoiku i mezozoiku powstałych w ciągu 570 mln lat. Szczególnym walorem, utworzonego w tym rejonie w 1950 r., Świętokrzyskiego Parku Narodowego są gołoborza, rumowiska kwarcytowe, powstałe w wyniku wietrzenia kambryjskich piaskowców kwarcytowych w okresie czwartorzędu. Na tym terenie przeważają zbiorowiska leśne, stanowiące pozostałości Puszczy Świętokrzyskiej (lasy jodłowo-bukowe i bory mieszane sosnowo-dębowe). Fauna reprezentowana jest przez wiele gatunków unikatowych jak np. relikt polodowcowy z grupy widelnic, pluskwiak wodny (występujący tylko na Świętym Krzyżu), niezwykle rzadkie gatunki pająków stwierdzone zostały na Łysicy, reliktowe gatunki ślimaków z rodzaju świdrzyk oraz największy z nagich ślimaków pomrów czarniawy.

 

Gołoboże na Świętym Krzyżu (źródło: Archiwum WIOŚ)


Na uwagę zasługuje Zespół Parków Krajobrazowych Ponidzia z unikatowymi w skali kraju krajobrazami, związanymi z powierzchniowym występowaniem gipsów (leje krasowe, jaskinie, parowy oraz gigantyczne kryształy gipsu do 3,5 m) w Łagiewnikach, Skorocicach, Chotelu Czerwonym. Z obecnością gipsów związane jest występowanie wód siarczanowych. One to wraz z solankami są eksploatowane z głębszych warstw jako znane w kraju wody lecznicze Buska Zdroju i Solca Zdroju.

W Dolinie Nidy przeważają zbiorowiska łąkowe. Do najciekawszych roślin należą: sesleria błotna, turzyca Hosta, kruszczyk błotny, storczyk krwisty. Niezalesione zbocza wzgórz wapiennych i gipsowych porasta reliktowa roślinność kserotermiczna.

Powierzchnia o szczególnych walorach przyrodniczych, prawnie chroniona, stanowiła w 2007 roku 63% ogólnej powierzchni województwa świętokrzyskiego. Teren województwa świętokrzyskiego objęty jest różnego rodzaju formami ochrony przyrody. W 2007 roku powierzchnia parków narodowych wynosiła 7 626,4 ha, rezerwatów 3 127,3 ha, parków krajobrazowych 128 876,1 ha, a obszarów chronionego krajobrazu 601 207,5 ha.

 

Udział wybranych form ochrony przyrody w powierzchni obszarów prawnie chronionych w województwie świętokrzyskim w roku 2007 (źródło: GUS)


 

 

Obszary chronione na terenie województwa świętokrzyskiego (źródło WIOŚ)

 



Aby przeczytać więcej informacji kliknij -> krajowy_raport_mozaikowy.pdf ikona_pdf
nfos