pl en
klatka z filmu
Zobacz więcej filmów:
ikona domyślnego filmuikona filmu powietrzeikona filmu wodaikona filmu odpadyikona filmu hałasikona filmu różnorodnośćikona filmu promieniowanie
Czy wiesz, że

Poniższe informacje o stanie środowiska w województwie mazowieckim zostały zaczerpnięte z raportu pt. „Krajowy raport mozaikowy. Stan środowiska w województwach w latach 2000-2007”.

Zobacz: raporty o stanie środowiska w województwie mazowieckim opracowywane przez WIOŚ w Warszawie

 

Województwo mazowieckie

  1. Ochrona powietrza
  2. Ochrona wód
  3. Ochrona przed hałasem
  4. Ochrona powierzchni ziemi
  5. Gospodarowanie odpadami
  6. Ochrona przyrody

 

Województwo mazowieckie leży w środkowo – wschodniej części Polski. Jest największym województwem w kraju i zajmuje obszar o powierzchni 35 557 km2, co stanowi 11,38% powierzchni Polski.

Województwo mazowieckie pod względem gospodarczym jest pełne kontrastów. Występują tutaj obszary typowo rolnicze, a także rejony o silnym uprzemysłowieniu: warszawski, płocki, radomski. Taka specyfika województwa powoduje także duże zróżnicowanie problematyki ochrony środowiska.

Województwo mazowieckie pod względem gospodarczym jest pełne kontrastów. Występują tutaj obszary typowo rolnicze, a także rejony o silnym uprzemysłowieniu: warszawski, płocki, radomski. Taka specyfika województwa powoduje także duże zróżnicowanie problematyki ochrony środowiska.

 

Pejzaż Mazowsza - jezioro Górskie (źródło: Archiwum WIOŚ)


Województwo mazowieckie posiada najwyższy potencjał gospodarczy w Polsce – wartość PKB stanowi 21,7% całkowitej wartości krajowej. Wielkość PKB na 1 mieszkańca w województwie mazowieckim osiągnęła w 2007 r. kwotę 49,4 tys. zł, co stanowi ponad 160% przeciętnej krajowej wynoszącej 30,9 tys. zł. Wysoki poziom PKB jest jednak udziałem przede wszystkim podregionu miasta stołecznego Warszawy.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Wielkość PKB na 1 mieszkańca w województwie mazowieckim w latach 2000-2007 (źródło: GUS)

 

Ochrona powietrza

Priorytetem polityki w zakresie ochrony powietrza w województwie jest przygotowanie naprawczych programów ochrony powietrza. Ich celem jest osiągnięcie poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu a także dalsza identyfikacja obszarów, na których nie są dotrzymywane standardy imisyjne.

W województwie mazowieckim na 18% jego powierzchni, zamieszkałej przez 53% mieszkańców, wystąpiły przekroczenia norm dopuszczalnych dla pyłu zawieszonego PM10, w tym w mieście stołecznym Warszawie, gdzie stwierdzono również przekroczenia dwutlenku azotu. Dla pozostałych ocenianych zanieczyszczeń (SO2, CO, benzen, ołów) standardy imisyjne były dotrzymane. Główną przyczynę zanieczyszczenia powietrza stanowiła komunikacja samochodowa oraz niezorganizowana emisja powierzchniowa (emisja niska z indywidualnego ogrzewania budynków).

Priorytetem polityki w zakresie ochrony powietrza w województwie jest przygotowanie naprawczych programów ochrony powietrza. Ich celem jest osiągnięcie poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu a także dalsza identyfikacja obszarów, na których nie są dotrzymywane standardy imisyjne.

 

Stacja monitoringu powietrza Warszawa-Targówek (źródło: Archiwum WIOŚ)


Prowadzone w województwie mazowieckim badania jakości powietrza pokazują, że największe stężenia monitorowanych zanieczyszczeń występują na terenach zurbanizowanych. Na obszarach miejskich duży wpływ na wielkość poziomów stężeń mają zanieczyszczenia pochodzące od komunikacji, natomiast na obszarach pozamiejskich zanieczyszczenia pochodzące z niskiej emisji powierzchniowej.

Stężenia dwutlenku siarki w miastach zarówno na stacjach „tła”, jak i stacjach badających wpływ instalacji utrzymywały się na średnim i niskim poziomie. Okresowo podwyższone wartości stężeń występowały lokalnie na niewielkich obszarach w sezonie grzewczym.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia dwutlenku siarki na wybranych stanowiskach pomiarowych w latach 2000-2007 w województwie mazowieckim (źródło: WIOŚ)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia dwutlenku azotu na wybranych stanowiskach pomiarowych w latach 2000-2007 w województwie mazowieckim (źródło: WIOŚ)


Stężenia dwutlenku azotu w miastach na stacjach „tła” osiągały wartości od 25 do 80% normy dopuszczalnej.

Stężenia pyłu PM10 na stacjach „tła” w miastach były średnie i wysokie. Na wielu stacjach wystąpiło przekrocznie normy dobowej i rocznej.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia pyłu PM10 na wybranych stanowiskach pomiarowych w latach 2000-2007 w województwie mazowieckim (źródło: WIOŚ)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnia arytmetyczna z liczby dni ze stężeniami 8-godz. ozonu wyższymi od 120 μg/m3 w latach 2000-2007 w województwie mazowieckim (źródło: WIOŚ)


Na terenie województwa mazowieckiego w latach 2000-2007 zidentyfikowano strefy, w których stwierdzono przekroczenie standardów imisyjnych dla pyłu PM10, dwutlenku azotu, benoz/a/pirenu oraz ozonu. Dla tych obszarów przekroczeń wymagane jest podjęcie działań w celu przywrócenia wymaganych norm jakości powietrza.

Ważniejsze inwestycje związane z ochroną powietrza w województwie mazowieckim w latach 2000 -2007:

  • instalacja kotłów fluidalnych (Vattenfall Heat Poland S.A. - Elektrociepłownia Żerań w Warszawie),

  • modernizacja elektrofiltrów (Vattenfall Heat Poland S.A.: Elektrociepłownia Żerań, Elektrociepłownia Siekierki, Ciepłownia Kawęczyn w Warszawie; Elektrownia Kozienice),

  • budowa instalacji odsiarczania spalin (Vattenfall Heat Poland S.A. - Elektrociepłownia Siekierki w Warszawie, ENERGA Elektrownie Ostrołęka S.A., Elektrownia Kozienice),

  • instalacja palników niskoemisyjnych (Vattenfall Heat Poland S.A. - Ciepłownia Wola w Warszawie, Elektrownia Kozienice, Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A. w Płocku),

  • instalacja wysokosprawnych urządzeń odpylających (Radomskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej „RADPEC”),

  • zmiana czynnika grzewczego (Przedsiębiorstwo Energetyczne w Siedlcach Sp. z o.o., „GRUPA ŻYWIEC” S.A. Browar w Warce, Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Sochaczewie Sp. z o.o.),

  • budowa zakładu skojarzonego wytwarzania energii i ciepła (Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Wyszkowie, Przedsiębiorstwo Energetyczne w Siedlcach Sp. z o.o.),

  • budowa instalacji hydroodsiarczania olejów napędowych (Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A. w Płocku),

  • budowa instalacji odsiarczania gazów płynnych (Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A. w Płocku),

  • zmniejszenie emisji odorów (Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A. w Płocku),

  • nowe rozwiązania komunikacyjne w miastach (Warszawa – most Siekierkowski z drogami dojazdowymi, Płock – budowa rond, przeprawy mostowej wraz z drogami dojazdowymi, Sochaczew, Białobrzegi – budowa obwodnicy),

  • budowa pieców fluidalnych do spalania odpadów (Orlen Eko Sp. z o.o. w Płocku),

  • uruchomienie przez Geotermię Mazowiecką ciepłowni na biomasę w Sochaczewie,

  • uruchomienie ciepłowni z wykorzystaniem wód geotermalnych w Mszczonowie,

  • budowa instalacji do współspalania biomasy w Elektrowni Kozienice.

 

Ochrona wód

Główne przyczyny zagrożenia zasobów i jakości wód to:

  • zbyt duży pobór wód w stosunku do zasobów,

  • emisja ścieków ze źródeł przemysłowych i komunalnych,

  • odprowadzanie ścieków nieoczyszczanych lub niedostatecznie oczyszczanych,

  • niewystarczające skanalizowanie obszarów zurbanizowanych,

  • niewłaściwy sposób postępowania z wodami opadowymi i roztopowymi,

  • zanieczyszczenia obszarowe,

  • niewłaściwa gospodarka odpadami.

 

W wyniku pomiarów, realizowanych w ramach państwowego monitoringu środowiska, w 2007 roku przebadano 138 jednolitych części wód rzek, spośród 506 wyznaczonych na obszarze województwa mazowieckiego. Ocena ich jakości nastąpi po zakończeniu cyklu monitoringu diagnostycznego i przebadaniu wszystkich jednolitych części rzek. W omawianym roku 2007, na jakość wód negatywny wpływ wywierały w pierwszym rzędzie zanieczyszczenia mikrobiologiczne (liczba bakterii grupy coli i liczba bakterii grupy coli typu kałowego) i wskaźniki biogenne (azot Kjeldahla, fosforany i fosfor ogólny). Charakter zanieczyszczeń wskazuje na źródła komunalne oraz oddziaływanie spływów wielkoobszarowych, wprowadzanych do wód ze źródeł powierzchniowych.

W latach 2000-2007 ilość ścieków emitowanych ogółem zmniejszyła się o około 15%, a ilość ścieków oczyszczanych w stosunku do ogólnej ilości ścieków wymagających oczyszczania zwiększyła się o 22%. Na przestrzeni lat 2006-2007 prawie 2-krotnie zmniejszyła się ilość ścieków nieoczyszczanych odprowadzanych zorganizowanymi systemami kanalizacyjnymi, które stanowiły w 2007 r. tylko 12% w ogólnej ilości ścieków wymagających oczyszczania. Ilość ścieków nieoczyszczanych zmalała o 22,1 hm3, co spowodowane było głównie oddaniem do eksploatacji oczyszczalni ścieków „Południe” dla południowej części lewobrzeżnej Warszawy (Ursynów, Natolin, Powsin, Wilanów, Siekierki, Sadyba, Czerniaków). Obiekt wyposażony został w urządzenie do tlenowej biodegradacji tłuszczów, co pozwala ograniczyć powstawanie osadów.

Istotnym źródłem presji na środowisko wodne jest niedostateczna sanitacja obszarów wiejskich i ośrodków wypoczynkowych. Prowadzone na szeroką skalę wodociągowanie wsi nie było zsynchronizowane z równoczesną budową sieci kanalizacyjnej, co w efekcie doprowadziło do powstania dużej ilości ścieków, które często w stanie surowym trafiają do odbiorników. Z oczyszczalni ścieków na wsi w województwie mazowieckim korzystało w 2007 roku tylko około 16% ludności, podczas gdy w Polsce odsetek ten wynosił około 24%.

W ramach Państwowego Monitoringu Środowiska w 2007 roku przebadano 138 jednolitych części wód rzek na 506 wyznaczonych na obszarze województwa mazowieckiego, a ich ocena nastąpi po zakończeniu cyklu monitoringu diagnostycznego i przebadaniu wszystkich jednolitych części rzek

W latach 2004-2007 zjawisko eutrofizacji wystąpiło w około 78% badanych punktów. Nie stwierdzono go 22% badanych przekrojów. Najmniejsze zagrożenie eutrofizacją występuje w rejonie radomskim, a największe w rejonie Warszawy, Płocka i Siedlec. O wynikach eutrofizacji zadecydowały głównie wskaźniki: azot Kjeldahla, ogólny węgiel organiczny i fosfor ogólny.

 

Zjawisko eutrofizacji wód w województwie mazowieckim w latach 2004-2007 (źródło: WIOŚ)


Długofalowe trendy zmian średnich rocznych wartości najważniejszych wskaźników zanieczyszczeń wód są jednak korzystne i generalnie wskazują na poprawę stanu wód. Najkorzystniejsze tendencje w ostatnim 10–leciu stwierdza się w stężeniu parametrów tlenowych i substancji organicznych, w tym BZT5, co jest wynikiem wdrożenia dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenie BZT5 w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000 – 2007 w województwie mazowieckim (źródło: WIOŚ)


Wprowadzone w ostatnich latach udoskonalenia systemu oczyszczania ścieków przyczyniły się do zmniejszenia zawartości związków biogennych w wodach powierzchniowych, szczególnie związków fosforowych. Tendencje takie wystąpiły w większości rzek województwa. Stężenie azotu ogólnego jest bardziej stabilne, przy czym w wielu rzekach obserwowano okresowe wahania.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia azotu ogólnego w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000 – 2007 w województwie mazowieckim (źródło: WIOŚ)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia fosforu ogólnego w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000 – 2007 w województwie mazowieckim (źródło: WIOŚ)


Analiza danych monitoringowych pozwala stwierdzić, że przemysł przestał być głównym sprawcą zanieczyszczenia rzek. Biorąc pod uwagę typowe „przemysłowe” zanieczyszczenia takie jak: metale ciężkie, chlorki i siarczany można stwierdzić, że wykazują one tendencję spadkową.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia kadmu w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000 – 2007 w województwie mazowieckim (źródło: WIOŚ)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia niklu w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000 – 2007 w województwie mazowieckim (źródło: WIOŚ)


Badania wód podziemnych prowadzone na terenie województwa mazowieckiego w 2007 roku w ramach monitoringu krajowego wykazały, że we wszystkich 15 jednolitych częściach wód podziemnych badanych w województwie mazowieckim stwierdzono dobry stan chemiczny wód. Klasę I, II i III wód uznawanych za wody dobrej jakości stwierdzono w 85,7% punktów badawczych (wody najlepszej I klasy jakości stwierdzono w 1 punkcie wód gruntowych w Białobrzegach). Niezadowalająca jakość wód (IV klasa) wystąpiła w 12 punktach, przede wszystkim ze względu na wysokie stężenia związków azotu. Wody złej V klasy jakości, ze względu na stężenie glinu stwierdzono w 1 punkcie ujmującym wody gruntowe (Poręby Leśne).

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Jakość wód podziemnych w roku 2007 w województwie mazowieckim według badań monitoringowych sieci krajowej (źródło: GIOŚ)


Wysokie stężenia azotanów powyżej 50 mgNO3/l w latach 2000–2007 notowano w 5 studniach, przy czym tylko w jednym przypadku dotyczyło to wód wgłębnych (Wodynie), w pozostałych zaś wód gruntowych. Stanowiło to maksymalnie 7% (2004 rok) otworów badawczych w województwie.

azotany,woda,mazowieckie

Zawartość azotanów w wodach podziemnych w latach 2000-2007 w województwie mazowieckim według badań monitoringowych sieci krajowej (źródło: GIOŚ)

 

Oczyszczalnia ścieków dla miasta Płocka (źródło: Archiwum WIOŚ)


W celu poprawy jakości wód w województwie mazowieckim podjęto szereg działań. Najważniejsze z nich przedstawiono poniżej.

  • wybudowano nowe i zmodernizowano istniejące oczyszczalnie ścieków. W ramach „Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych” wybudowano nowe oczyszczalnie w 45 aglomeracjach. Niezależnie od realizacji założeń KPOŚK wybudowano około 100 oczyszczalni ścieków w aglomeracjach o RLM < 2 000. Do głównych inwestycji w ochronie wód należało:

- oddanie do eksploatacji m.in. oczyszczalni ścieków: „Południe” dla południowej części lewobrzeżnej Warszawy, w Starych Babicach, „Mokre Łąki” w gminie Izabelin, Ostrowi Mazowieckiej, Przasnyszu, Nasielsku,

- zmodernizowano m.in. oczyszczalnie ścieków w: Sierpcu, Sochaczewie, Siedlcach, Garwolinie, Mińsku Mazowieckim.

W efekcie podjętych działań o 7,5% wzrosła liczba ludności korzystającej z oczyszczalni ścieków. Są to działania priorytetowe, ponieważ na terenie województwa mazowieckiego w 2007 roku tylko 50,5% mieszkańców korzystało z oczyszczalni ścieków, w Polsce ten odsetek był znacznie wyższy i wynosił 62,2% ludności.

  • podjęto działania w celu ograniczenia odpływu azotu ze źródeł rolniczych. W celu wyznaczenia kierunków działań ograniczających odpływ azotanów opracowano programy naprawcze dla terenów szczególnie narażonych na odpływ azotanów ze źródeł rolniczych, które obecnie są realizowane (zlewnia Sony oraz gmina Korytnica).

  • w 2007 roku na terenach wiejskich wykonano 13 847 nowych przyłączy kanalizacyjnych. Jest to bardzo istotne działanie, ponieważ z sieci kanalizacyjnej korzysta jedynie 16% mieszkańców.

  • realizacja programu renaturyzacji jezior w gminie Łąck powiat płocki. W ciągu czterech lat w Jeziorze Zdworskim wykonano m.in. prace związane z podwyższeniem poziomu wody i prace związane z wyborem najlepszej metody rekultywacji zbiornika. Ze względu na to, że Jezioro Zdworskie jest powierzchniowo dużym zbiornikiem, nie podjęto działań, które jednorazowo objęłyby cały zbiornik. W związku z tym w wybranym rejonie jeziora (miejsce zamontowania aeratora) rozpoczęto inaktywację fosforu w osadach dennych koagulantem PIX 111 (chlorek żelaza). Zablokowanie możliwości wydzielania fosforu z osadów i redukcja jego ilości w wodzie jest jednym z głównych działań rekultywacji, które wyznaczą dalsze kierunki działań w tym zakresie.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Ludność korzystająca z oczyszczalni ścieków w latach 2000-2007 w województwie mazowieckim (źródło: GUS)


 

Oczyszczalnie ścieków oddane do eksploatacji w latach 2000-2007 (źródło: WIOŚ)


Ochrona przed hałasem

Głównym źródłem zagrożenia hałasem jest komunikacja. Z przeprowadzonych pomiarów hałasu wynika, że w każdym przekroju pomiarowym występowały przekroczenia dopuszczalnych poziomów. Największe zagrożenie hałasem występuje w miastach: Warszawa, Radom, Płock, Siedlce, Ciechanów i Ostrołęka oraz przy drogach, po których odbywa się ruch tranzytowy.

Istotne źródło uciążliwości akustycznych stanowi również hałas lotniczy, w szczególności w Warszawie

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Zmiany liczby zarejestrowanych pojazdów w latach 2000-2007 w województwie mazowieckim, przy założeniu, że wartość wskaźników w 2000 roku równa jest 100% (źródło: GUS)


Stan środowiska akustycznego oceniany jest w oparciu o prowadzone badania uciążliwości akustycznej poszczególnych źródeł hałasu.

W przypadku hałasu przemysłowego (dla pory nocnej) w latach 2000-2007 nastąpił niewielki wzrost przypadków przekroczeń w przedziale do 10 dB, a na zbliżonym, niskim poziomie utrzymuje się ilość przypadków o przekroczeniach powyżej 15 dB.

Istotnym jest fakt zwiększenia się liczby obiektów o charakterze handlowym i usługowym, lokalizowanych w pobliżu zabudowy mieszkaniowej i jednocześnie stwarzających wysoką uciążliwość akustyczną dla mieszkańców.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Rozkład przekroczeń poziomów dopuszczalnych dla zakładów przemysłowych w porze nocnej w latach 2000-2007 w województwie mazowieckim (źródło: WIOŚ)


Głównym źródłem zagrożenia hałasem na terenie województwa mazowieckiego jest komunikacja, w szczególności hałas drogowy. Z przeprowadzonych pomiarów wynika, że w większości przekrojów pomiarowych występowały przekroczenia dopuszczalnych poziomów, a największe zagrożenie hałasem występuje w centralnych rejonach dużych miast oraz przy drogach, na których odbywa się ruch tranzytowy. Niepokojące jest przesunięcie rejestrowanych w ostatnich latach poziomów dźwięku w kierunku wyższych poziomów, przekraczających dopuszczalny poziom o ponad 15 dB - dotyczy to zwłaszcza pory nocnej.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Procent zbadanych długości odcinków ulic w miastach, przy których emisja hałasu przekracza poziomy dopuszczalne w porze dziennej w latach 2000-2007 w województwie mazowieckim.


Ekran akustyczny w Warszawie (fot. z Archiwum WIOŚ)

 

W związku z występującymi przekroczeniami poziomów dopuszczalnych hałasu w środowisku podjęto wiele działań ograniczających emisję hałasu do środowiska.

W zakresie hałasu komunikacyjnego:

Warszawa:
  • wybudowanie „Trasy Siekierkowskiej” łącznie z „Mostem Siekierkowskim” i ekranami akustycznymi,

  • wybudowanie tunelu pod Wisłostradą na odcinku od mostu Średnicowego do ulicy Karowej,

  • wybudowanie ekranów akustycznych,

pozostała część województwa:
  • wybudowanie obwodnic dla miast: Garwolina i Sochaczewa oraz miejscowości Białobrzegi,

  • wykonanie remontu i budowa ekranów akustycznych nad torami kolejowymi na wysokości ulicy Słowackiego w Radomiu.

     

W zakresie hałasu przemysłowego:
  • likwidacja źródeł hałasu lub ich wymiana np. S.A. „RUCH” Dział Prenumerat kolportaż prasy ul. Żółkiewskiego w Warszawie (likwidacja źródła), AVON OPERATIONS POLSKA w Garwolinie (wymiana wentylatorów), „DELTA X” J.Skalski, B.Skalska Sp. J. w Pionkach (likwidacja wentylatorów), SNN Poligrafia Sp. z o.o. w Dziekanowie Polskim (przebudowa instalacji), Stora Enso Poland S.A. w Ostrołęce (likwidacja źródła), Warszawska Wytwórnia Wódek „KONESER” (wymiana wózków widłowych), Ślusarstwo Sikorski w Mińsku Mazowieckim (likwidacja wentylatora),

  • wyciszenie urządzeń:

- budowa ekranów akustycznych - Instytut Kardiologii w Warszawie, ZUOK Kobierniki k/Płocka, Tesco Polska Sp. z o.o. w Teresinie, PHU „LANGMAR” W. Langa M. Górecki – Dyskoteka „IBIZA” w Uniecku, Sklep Sam Bielański w Warszawie, Drukarnia Wydawnictwa Bauer w Ciechanowie, Stora Enso Poland S.A. w Ostrołęce,
- zamontowanie tłumików akustycznych - „ALTMASTER” Sp. z o.o. w Piasecznie, CARGIL POLSKA Sp. z o.o. w Siedlcach, AVON OPERATIONS POLSKA w Garwolinie, PERN „Przyjaźń” Przepompownia nr 3 Płock – Góry, Sklep Sam Bielański w Warszawie, Drukarnia Wydawnictwa Bauer w Ciechanowie, Stora Enso Poland S.A. w Ostrołęce,
- wykonanie obudów dźwiękochłonnych urządzeń – „Betoniarstwo Korzeniak” w Sulejówku, Warszawskie Centrum Finansowe Sp. z o.o. w Warszawie, Zakład Stolarski Wiesław Stolarski w Będzyminie, Stora Enso Poland S.A. w Ostrołęce,
- wyciszenie pomieszczeń hal produkcyjnych - „Betoniarstwo Korzeniak” w Sulejówku, Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego „Mińsk Mazowiecki” S.A., zakład MASKO-GRAHAM Sp. z o.o. w Sulejówku, Stora Enso Poland S.A. w Ostrołęce,
- zmiana miejsca parkowania pojazdów - MPO w m.st. Warszawie Sp. z o.o.,
- poprawa nawierzchni na drodze dojazdowej - MPO w m.st. Warszawie Sp. z o.o.

 

Ochrona powierzchni ziemi

W ostatnich latach w województwie nastąpił wzrost powierzchni gruntów zabudowanych i zurbanizowanych o 7,4 % w stosunku do 2002 r.

W latach 2000-2007 zrekultywowano ogółem 454 ha gruntów zdewastowanych i zdegradowanych oraz zagospodarowano 374 ha, przeznaczając głównie na cele leśne.

W województwie mazowieckim coraz więcej gospodarstw przechodzi na produkcję metodami ekologicznymi. Liczba gospodarstw prowadzących taką produkcję wzrosła od 2000 roku około 7-krotnie. W 2007 roku działało już 1215 takich gospodarstw (10% wszystkich w kraju) i 42 przetwórnie (20% w kraju).

 

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Gospodarstwa ekologiczne w latach 2000-2007 w województwie mazowieckim (źródło: GUS)


Istotne działania na rzecz ochrony powierzchni ziemi prowadzone w województwie w latach 2000 – 2007:

  • Od listopada 2001 r. trwają prace rekultywacyjne gruntu zanieczyszczonego produktami naftowymi (3,5 ha) na terenie Bazy Paliw Nr 5 w Emilianowie należącej do firmy „Polski Operator Logistyczny Paliw Płynnych Sp. z o.o.”. Prace polegające na sczerpywaniu wolnego produktu ze zwierciadła wód podziemnych w rejonie zanieczyszczonym prowadzi obecnie NAFTOSERWIS Sp. z o.o. Ogółem do marca 2007 r. sczerpano 412,4 tys. litrów produktu.

Podobne działania polegające na sczerpywaniu wolnego produktu naftowego z wód gruntowych w rejonach zanieczyszczonych w wyniku awarii rurociągów są prowadzone:

  • na terenach leśnych w Józefowie gm. Nieporęt,

  • na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego w m. Leszno i m. Komorów gm. Kampinos,

  • w m. Bibiampol (Helenka) gm. Młodzieszyn,

  • w m. Czyżew gm. Sanniki

  • w m. Choszczówka na terenie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu gm. Jabłonna.

  • · Od 2002 r. w miejscowości Karolew gmina Sokołów Podlaski trwa rekultywacja gruntu zanieczyszczonego w wyniku wycieku z rurociągu ropy naftowej, spowodowanego przez nieznanych sprawców. Rekultywacja prowadzona jest przy życiu mikroorganizmów i stosowaniu zabiegów agrotechnicznych przez PERN „Przyjaźń” S.A. w Płocku.

Podobne metody rekultywacyjne zastosowano w miejscowościach: Wólka Radzymińska gm. Nieporęt, Leszno gm. Leszno, Komorów gm. Kampinos, Całownia gm. Szczutowo.

  • Prowadzono rekultywację na terenie nieczynnej wagonowni PRAGA w Warszawie ul. Kiejstuta. Grunty zostały zanieczyszczone olejem napędowym w rejonie zlikwidowanej stacji paliw. Sposób przeprowadzenia działań naprawczych - sczerpywanie oleju w otworach wiertniczych równolegle z usuwaniem zanieczyszczonej ziemi zgodnie z Projektem prac rekultywacyjnych z dnia 31.12.2007 r. Rekultywację zakończono 13.05.2009 r.


Gospodarowanie odpadami

Ilość odpadów wytwarzanych na terenie województwa mazowieckiego na przestrzeni lat 2000-2007 wzrosła o około 45% przy czym wzrost ten nie zawsze wykazywał dodatnią korelację ze wzrostem PKB. Wyraźne zwiększenie ilości wytwarzanych odpadów nastąpiło w roku 2003, a ich ilość utrzymywała się na stałym poziomie do 2006 r. Dopiero w roku 2007 zaobserwowano znaczny wzrost ilości wytwarzanych odpadów. W tym roku Polska osiągnęła najwyższy wskaźnik wzrostu gospodarczego przekraczający 6%.

Głównych przyczyn zaistniałych zmian należy dopatrywać się w systematycznym wzroście produkcji oraz konsumpcji.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Odpady komunalne zebrane w przeliczeniu na 1 mieszkańca w latach 2000-2007 w województwie mazowieckim (źródło: GUS)


W masie wytwarzanych odpadów przemysłowych określanych według źródeł ich pochodzenia największy udział miały odpady pochodzące z rolnictwa, sadownictwa, leśnictwa oraz przetwórstwa żywności (grupa 02), odpady z procesów termicznych (grupa 10), odpady z budowy, remontów, demontażu oraz infrastruktury drogowej (grupa 17) oraz odpady z instalacji i urządzeń służących zagospodarowaniu odpadów, oczyszczalni ścieków oraz z uzdatniania wody pitnej i wody do celów przemysłowych

Podstawową zasadą gospodarki odpadami jest unikanie bądź minimalizacja ich powstawania, a w dalszej kolejności zapewnienie ich odzysku. Jeżeli nie uda się odzyskać odpadów wówczas muszą być one poddane unieszkodliwianiu. Najmniej pożądanym sposobem postępowania z odpadami jest ich unieszkodliwianie poprzez składowanie. Zasady te są systematycznie realizowane w województwie mazowieckim. W 2007 r. prawie połowa (49,7%) wytworzonych odpadów przemysłowych w województwie poddana została odzyskowi . W latach 2000-2007 ilość odpadów przemysłowych unieszkodliwianych poza składowaniem wzrosła z 2% do 31,7%, przy czym ilość odpadów składowanych zmalała z 36% do 8,3%.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Gospodarowanie odpadami przemysłowymi w województwie mazowieckim w roku 2007 (źródło: GUS)

 

Do najważniejszych instalacji oddanych do użytkowania w minionym okresie należały:

  • Zakład Unieszkodliwiania Stałych Odpadów Komunalnych z pierwszą w Polsce technologią termicznego unieszkodliwiania odpadów komunalnych,

  • zakłady mechanicznego i mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów zmieszanych komunalnych, organicznych, selektywnie zbieranych (sortownie, kompostownie) umożliwiające zwiększenie odzysku odpadów i ograniczenie masy odpadów składowanych,

  • stacje demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz instalacje do zbierania, odzysku i przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego – rozwój sieci,

W latach 2000–2007 oddano do użytku składowiska o łącznej pojemności około 1 700 tys. Mg. Największe z nich to:

  • składowisko odpadów w Kraśniczej Woli o pojemności około 500 tys. Mg na odpady balastowe z kompostowni odpadów w Grodzisku Mazowieckim,

  • kwatery składowania odpadów komunalnych z ZUOK w Kobiernikach o pojemności około 270 tys. Mg,

  • składowisko zakładowe gipsu odpadowego i magazyn gipsu nadmiernego Elektrowni KOZIENICE S.A. w Woli Chodkowskiej o pojemności 260 tys. Mg.

Istotne znaczenie w gospodarowaniu odpadami miały modernizacje istniejących składowisk, polegające głównie na ich rozbudowie o kolejne kwatery - 8 składowisk. Ogółem do końca 2007 r. zmodernizowano (spełniają wymagania) 14 składowisk komunalnych  z  76 przewidzianych w 2005 do dostosowania, 11 zamknięto, 3 są w ocenie WIOŚ do zamknięcia, 48 składowisk nadal jest do modernizacji.

W 2007 r. zlikwidowano mogilnik na terenie Lasów Państwowych Nadleśnictwa Radom w miejscowości Duży Las gmina Przytyk, w którym składowano 60 Mg przeterminowanych środków ochrony roślin i opakowań po tych środkach.

W gospodarce odpadami istotne znaczenie odgrywa edukacja ekologiczna. Na terenie województwa prowadzone są liczne działania w postaci pogadanek, szkoleń, akcji propagandowych, publikacji ulotek i folderów.


Ochrona przyrody

Mazowsze jest przede wszystkim regionem zieleni i naturalnych krajobrazów. Do najciekawszych pod względem przyrodniczym rejonów należą nieuregulowane odcinki rzek, zamieszkiwane przez dziesiątki gatunków ptaków (typowe dla pejzażu regionu są bociany). Bogactwem przyrodniczym województwa mazowieckiego są pozostałości puszcz tworzące do dziś duże kompleksy leśne z licznymi fragmentami naturalnych zbiorowisk roślinnych i ostojami rodzimej fauny (Puszcza Kampinoska, Kurpiowska, lasy chojnowskie oraz garwolińskie).

Najcenniejszym obiektem przyrodniczym województwa jest Kampinoski Park Narodowy, utworzony w 1959 roku.

Jednym z najważniejszych zadań krajów członkowskich Unii Europejskiej w ochronie przyrody jest tworzenie Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 w celu zachowania na terytorium Wspólnoty Europejskiej zagrożonych i rzadkich rodzajów siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin oraz zwierząt. W ramach tworzenia sieci Natura 2000 na terenie województwa mazowieckiego wyznaczono 13 obszarów specjalnej ochrony ptaków (OSO) oraz 21 specjalnych obszarów ochrony siedlisk (SOO).

Powierzchnia obiektów i obszarów o szczególnych walorach przyrodniczych prawnie chronionych ogółem wynosi w województwie mazowieckim 1 053 630 ha, co stanowi 29,6% powierzchni województwa.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Udział wybranych form ochrony przyrody w powierzchni obszarów prawnie chronionych w województwie mazowieckim w roku 2007 (źródło: GUS)


Na obszarze województwa mazowieckiego rzeka Wisła odznacza się unikatowymi walorami przyrodniczymi. Jest ponadregionalnym korytarzem ekologicznym. Znajdujące się tu siedliska, np. wyspy w nurcie rzeki, są siedliskami lęgowymi i miejscami wypoczynku ptaków wodno-błotnych (np. mew, rybitw i sieweczek), w tym także gatunków zagrożonych w swoim bycie w skali całego kontynentu.


Aby przeczytać więcej informacji kliknij -> krajowy_raport_mozaikowy.pdf ikona_pdf
nfos