pl en
klatka z filmu
Zobacz więcej filmów:
ikona domyślnego filmuikona filmu powietrzeikona filmu wodaikona filmu odpadyikona filmu hałasikona filmu różnorodnośćikona filmu promieniowanie
Czy wiesz, że

Poniższe informacje o stanie środowiska w województwie łódzkim zostały zaczerpnięte z raportu pt. „Krajowy raport mozaikowy. Stan środowiska w województwach w latach 2000-2007”.

Zobacz: raporty o stanie środowiska w województwie łódzkim opracowywane przez WIOŚ w Łodzi

 

Województwo łódzkie

  1. Ochrona powietrza
  2. Ochrona wód
  3. Ochrona przed hałasem
  4. Ochrona powierzchni ziemi
  5. Gospodarowanie odpadami
  6. Ochrona przyrody

 

Województwo łódzkie położone jest w centralnej części Polski i obejmuje obszar pogranicza utrwalonych regionów historycznych Mazowsza, Wielkopolski i Małopolski. Stolicą województwa jest miasto Łódź, skupiające prawie 30% ludności regionu (753 tys. mieszkańców). W odległości 30 km na północ od Łodzi w miejscowość Piątek w powiecie łęczyckim znajduje się geometryczny środek Polski. Powierzchnia województwa wynosi 18 219 km2. Zamieszkuje go 2 560 tys. mieszkańców (wg stanu na dzień 31.12.2007 r.). Biorąc pod uwagę powierzchnię, województwo zajmuje 9. miejsce w Polsce, pod względem liczby mieszkańców miejsce 6., natomiast pod względem gęstości zaludnienia plasuje się już na 4. miejscu.

Dolina Neru (źródło: WIOŚ, Marcin Wężyk)


Województwo łódzkie pod względem gospodarczym jest pełne kontrastów. Występują tu obszary typu rolniczego (powiaty łowicki, łęczycki) a także regiony o silnym uprzemysłowieniu (Aglomeracja Łódzka, powiat piotrkowski). Takie zróżnicowanie jest źródłem znacznego zróżnicowania problematyki ochrony środowiska. W 2007 roku na obszarze woj. łódzkiego przekroczone zostały standardy jakości powietrza dla pyłu zawieszonego PM10 oraz ozonu. W przypadku pyłu PM10 problem dotyczy aglomeracji łódzkiej oraz wybranych miast powiatowych. W przypadku ozonu standardy imisji przekroczone są na terenie całego województwa. Dużym problemem są również wysokie wartości stężeń NO2 przy jezdniach. Główną przyczyną zanieczyszczenia powietrza jest komunikacja oraz emisja powierzchniowa. Priorytetowym zadaniem w zakresie ochrony powietrza jest przygotowanie programów ochrony powietrza dla zagrożonych stref oraz wdrożenie działań naprawczych w strefach, w których takie programy zostały przygotowane.

Liczba ludności województwa łódzkiego wynosi 2,556 mln, co stanowi 6,7% ludności kraju. Gęstość zaludnienia wynosi 140 os/km2.

Pod względem struktury zatrudnienia dominuje przemysł. Przeszło 40% zatrudnionych jest w przemyśle, w usługach rynkowych ponad 24%.

PKB w przeliczeniu na 1 mieszkańca województwa łódzkiego wyniosło w 2007 r. 28,4 tys. zł. W skali kraju PKB województwa łódzkiego stanowi 6,2% ogólnego PKB.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Wartość PKB na 1 mieszkańca w województwie łódzkim w latach 2000-2007 (źródło: GUS)


Ochrona powietrza

Głównym źródłem zanieczyszczenia powietrza jest emisja antropogeniczna. Pochodzi ona ze źródeł punktowych tj. elektrociepłowni i innych zakładów przemysłowych, źródeł liniowych tj. transportu samochodowego oraz źródeł powierzchniowych, w skład których wchodzą paleniska domowe. Największy udział w emisji całkowitej ma emisja punktowa - 55,3%, która zostanie bardziej szczegółowo opisana w poniższym podrozdziale. Udziały emisji liniowej i powierzchniowej wynoszą odpowiednio 25,5% i 19,2% (wg WIOŚ 2007 r.).

W zakładach województwa łódzkiego dominuje emisja energetyczna. Województwo łódzkie jest drugim co do wielkości producentem energii elektrycznej. Udział spalania paliw w emisji głównych zanieczyszczeń gazowych i pyłów w 2007 r. wyniósł 96,97%

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Emisja zanieczyszczeń pyłowych z zakładów szczególnie uciążliwych w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: GUS)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV


Emisja zanieczyszczeń gazowych z zakładów szczególnie uciążliwych w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: GUS)


Elektrownia Bełchatów (źródło: Archiwum WIOŚ)


W latach 2000-2007 zaobserwowano niewielki wzrost wartości stężeń średniorocznych SO2 oraz NO2. Stężenia pyłu zawieszonego PM10 utrzymywały się na podobnym poziomie. W przypadku SO2 nie zmierzono stężeń przekraczających dopuszczalne normy

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia dwutlenku siarki na wybranych stanowiskach pomiarowych w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: WIOŚ)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia dwutlenku azotu na wybranych stanowiskach pomiarowych w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: WIOŚ)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia pyłu PM10 na wybranych stanowiskach pomiarowych w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: WIOŚ)


Na większości stacji dochodzi do przekroczeń wartości dopuszczalnej 120 µg/m3 dla ozonu. Cechą charakterystyczną jest to, że do takich przekroczeń dochodzi zarówno na obszarach zurbanizowanych jak i wiejskich. Ozon jest zanieczyszczeniem wielkoobszarowym obejmującym obszar nie tylko samego województwa, ale i całego kraju czy kontynentu.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnia arytmetyczna z liczby dni ze stężeniami 8-godz. ozonu wyższymi od 120 μg/m3 w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: WIOŚ)

 

Ochrona wód

Do głównych czynników, które negatywnie wpływają na środowisko wodne zaliczamy: pobór wód, zanieczyszczenia punktowe (ścieki przemysłowe i komunalne) oraz zanieczyszczenia obszarowe (np.: ze źródeł rolniczych). Na jakość wód powierzchniowych przemysł przestał wpływać w takim stopniu jak kiedyś, obecnie głównym źródłem zanieczyszczania wód powierzchniowych jest gospodarka komunalna. Zanieczyszczenia obszarowe, zwłaszcza pochodzące z terenów rolniczych są także znaczącym źródłem zanieczyszczeń wprowadzanych do rzek.

W ramach Państwowego Monitoringu Środowiska w 2007 roku przebadano 111 jednolitych części wód rzek na 325 wyznaczonych na obszarze województwa łódzkiego, a ich ocena nastąpi po zakończeniu cyklu monitoringu diagnostycznego i przebadaniu wszystkich jednolitych części rzek.

Ocena eutrofizacji wód ze źródeł komunalnych na terenie woj. łódzkiego w latach 2004-2007 (źródło: WIOŚ)


Podsumowując ocenę stopnia eutrofizacji wód powierzchniowych w województwie łódzkim w latach 2004 – 2007 w 82,58% punktach pomiarowo-kontrolnych stwierdzono stan wskazujący na eutrofizację. Wskaźnikami, które w największej ilości punktów zadecydowały o wystąpieniu zjawiska eutrofizacji były: azot Kjeldahla (162 ppk - 61,36% badanych ppk) oraz azot azotanowy (111 ppk - 42,05% badanych ppk). Fosfor ogólny wskazywał na eutrofizację jedynie w 26,89% badanych ppk (79 ppk).

 

Rzeka Ner (źródło: Archiwum WIOŚ)


Rzeka Pilica (źródło: WIOŚ, Marcin Wężyk)


Analizując poszczególne wskaźniki kontrolowane w latach 2000-2007 podwyższone stężenia odnotowano dla substancji biogennych (azot Kjeldahla, azotany, fosforany), wskaźników tlenowych (ChZT-Cr) oraz zanieczyszczeń sanitarnych (ogólna liczba bakterii coli, liczba bakterii coli typu fekalnego). W punktach granicznych województwa łódzkiego najwyższe stężenia BZT5 odnotowano dla rzeki Bzury oraz Warty. Najczystszą wodą charakteryzowała się rzeka Pilica, w której stężenia BZT5 do roku 2005 osiągały znacząco niższe wartości niż pozostałe profile.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne wartości BZT5 w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: WIOŚ)


Stężenia fosforu i azotu ogólnego utrzymywały się na podobnym poziomie. Najwyższe wartości odnotowano dla rzeki Bzury – ppk Kompina, natomiast poziom biogenów w Pilicy i Warcie był porównywalny i znacząco niższy od stężeń biogenów w rzece Bzurze.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia azotu ogólnego w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: WIOŚ)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV


Średnie roczne stężenia fosforu ogólnego w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: WIOŚ)


Z porównania lat 2000-2007 wynika, że w przypadku metali ciężkich takich jak kadm i nikiel w roku 2007 stężenia osiągnęły nieco wyższe wartości niż w roku ubiegłym (wykres 18,19). W przypadku kadmu wartości stężeń mieściły się w granicach 0,0003 – 0,0005 mg/l, a niklu w przedziale 0,003 – 0,0085 mg/l.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia kadmu w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: WIOŚ)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia niklu w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: WIOŚ)


W 2007 r. w ramach monitoringu wód podziemnych prowadzonego w ramach sieci krajowej, badaniom poddano wody z 45 studni. W trzech otworach odnotowano I klasę jakości badanej wody (1955 – Stara Wieś, 2206 – Rewica, 1067 - Lubochenek-p). W 6 studniach stwierdzono jakość odpowiadającą II klasie czystości, w 27 klasie III. Klasę IV odnotowano w 8 ujęciach, a tylko w jednej z badanych studni (nr 180 - Michały-2) klasę V.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Jakość wód podziemnych w roku 2007 w województwie łódzkim według badań monitoringowych sieci krajowej (źródło: GIOŚ)


Ochrona przed hałasem

Jeśli chodzi o akustyczne uciążliwości głównym problemem w województwie łódzkim są szlaki komunikacyjne tj. ulice w miastach, drogi krajowe i lokalne. Najważniejsze z nich to DK-1 Katowice-Gdańsk, DK-2 Poznań-Warszawa-Terespol oraz drogi 8,12,14 oraz ulice w miastach o natężeniu ruchu ponad 500 pojazdów na godzinę. Ilość ludności narażonej na hałas komunikacyjny z całą pewnością wzrośnie po wybudowaniu i oddaniu do użytkowania projektowanych autostrad.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Procent skontrolowanych obiektów przemysłowych przekraczających poziomy dopuszczalne hałasu w porze nocnej w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: WIOŚ)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Procent zbadanych długości odcinków ulic w miastach, przy których emisja hałasu przekraczała poziomy dopuszczalne w porze dziennej w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: WIOŚ)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV


Procent zbadanych długości odcinków ulic w miastach, przy których emisja hałasu przekraczała poziomy dopuszczalne w porze nocnej w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: WIOŚ)


Realizowane i planowane przeciwdziałania zagrożeniom powodowanym przez nadmierny hałas pochodzenia komunikacyjnego to m.in.:

  • remontowanie zniszczonych nawierzchni,

  • projektowanie i budowanie obwodnic miast,

  • stawianie wzdłuż obwodnic, autostrad i w najbardziej uciążliwych miejscach miast ekranów akustycznych.


Ochrona powierzchni ziemi

Grunty rolne i leśne zajmują ponad 90% obszaru województwa łódzkiego. Powierzchnia gruntów rolnych wyłączonych na cele nierolnicze i leśnych na cele nieleśne, w latach 2000-2007 najmniejsza była w 2000 roku – 170 ha, najwyższa w 2007 roku – 501 ha. Udział tych gruntów stanowi setne części procenta gruntów rolnych i leśnych województwa.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Kierunki wyłączeń gruntów rolnych i leśnych w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: GUS)


W latach 2000-2007 następował proces stopniowego wyłączania z użytkowania rolniczego, mało przydatnych dla rolnictwa gleb V i VI klasy bonitacyjnej, na rzecz zalesień. Zwiększenie lesistości na glebach słabych było pożądaną dla środowiska i ekonomiczną formą gospodarowania.

gospodarstwa ekologiczne,łódzkie

Gospodarstwa ekologiczne w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: GUS)


Gospodarka odpadami

W roku 2007 na terenie województwa łódzkiego zebrano 695,618 tys. Mg odpadów komunalnych. Na przestrzeni lat 2000-2007 widoczna jest tendencja spadkowa. Wskaźnik ilości odpadów komunalnych zebranych w ciągu roku w przeliczeniu na 1 mieszkańca z wartości 338 kg/mieszkańca/rok w roku 2000 zmalał do 272 w roku 2007.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Odpady komunalne zebrane w przeliczeniu na 1 mieszkańca w latach 2000-2007 w województwie łódzkim (źródło: GUS)


Tylko nieznaczny procent odpadów komunalnych poddawany jest odzyskowi. Nie mniej jednak obserwuje się pewną tendencję zwyżkową w udziale odpadów zebranych selektywnie w ogólnej masie odpadów. W roku 2003 zebrano 10,30 tys. Mg odpadów, a w 2007 wielkość ta wynosiła 36,66 tys. Mg.

 

Ochrona przyrody

Obszar województwa łódzkiego charakteryzuje się silnym przekształceniem środowiska przyrodniczego. Przejawia się to znacznym wylesieniem, szczególnie północnej części województwa, przez co zajmuje ono ostatnie miejsce w kraju pod względem lesistości. Poważne zmiany nastąpiły także w biotopach torfowiskowych, wodnych, szuwarowych i wilgotnych łąk. Skutkuje to zmniejszeniem powierzchni siedlisk pewnych gatunków roślin oraz zwierząt i w konsekwencji ich zanikaniem.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Udział wybranych form ochrony przyrody w powierzchni obszarów prawnie chronionych w województwie łódzkim w roku 2007 (źródło: GUS)


Na terenie województwa łódzkiego znajduje się 89 rezerwatów przyrody, wśród których najliczniej reprezentowane są rezerwaty leśne (68), a następnie florystyczne (9), torfowiskowe (6), krajobrazowe (2), oraz faunistyczny, geologiczny, wodny i słonoroślowy.

Dąbrowa świetlista w Pernie (źródło: WIOŚ, Marcin Wężyk)


Dąbrowa świetlista w Pernie (źródło: WIOŚ, Marcin Wężyk)


Poza ochroną konserwatorską na terenie województwa łódzkiego prowadzono prace z zakresu ochrony czynnej. Najbardziej spektakularnym przykładem była reintrodukcja bobra europejskiego w latach 80. ubiegłego wieku. Gatunek ten, nieobecny w środkowej Polsce od kilkuset lat, stał się obecnie pospolity, szczególnie w dorzeczu Pilicy. W województwie łódzkim jego populacja jest szacowana na kilkaset osobników. Działania na mniejszą skalę dotyczyły reintrodukcji raka szlachetnego i błotnego w rzece Gać (dopływ Pilicy) oraz wspomagania (wylęg i zimowanie) wyspowej populacji gniewosza plamistego na Ziemi Sieradzkiej.


Aby przeczytać więcej informacji kliknij -> krajowy_raport_mozaikowy.pdf ikona_pdf
nfos