pl en
klatka z filmu
Zobacz więcej filmów:
ikona domyślnego filmuikona filmu powietrzeikona filmu wodaikona filmu odpadyikona filmu hałasikona filmu różnorodnośćikona filmu promieniowanie
Czy wiesz, że

Poniższe informacje o stanie środowiska w województwie kujawsko-pomorskim zostały zaczerpnięte z raportu pt. „Krajowy raport mozaikowy. Stan środowiska w województwach w latach 2000-2007”.

Zobacz: raporty o stanie środowiska w województwie kujawsko-pomorskim opracowywane przez WIOŚ w Bydgoszczy

 

Województwo kujawsko-pomorskie

  1. Ochrona powietrza
  2. Ochrona wód
  3. Ochrona przed hałasem
  4. Ochrona powierzchni ziemi
  5. Gospodarowanie odpadami
  6. Ochrona przyrody

 

Województwo kujawsko-pomorskie położone jest w centralnej części Polski, nad doliną: Wisły, Brdy, Drwęcy i Noteci. Pod względem zajmowanej powierzchni (17 972 km2 - co stanowi 5,7% powierzchni Polski) oraz liczby mieszkańców (20 66,4 tys.) województwo należy do średnich w skali kraju jednostek administracyjnych, zajmując 10. lokatę w obydwu cechach. Siedzibą Wojewody Kujawsko-Pomorskiego oraz większości urzędów administracji państwowej jest Bydgoszcz, natomiast siedzibą Sejmiku Wojewódzkiego oraz urzędów administracji samorządowej - Toruń.

Powierzchnia obszaru województwa kujawsko-pomorskiego charakteryzuje się urozmaiconą rzeźbą młodoglacjalną. W krajobrazie dominują głównie wysoczyzny morenowe.

 

Dolina Wisły w okolicach Bydgoszczy (źródło: Archiwum WIOŚ)

 

Dla województwa kujawsko-pomorskiego wartość PKB wyniosła w 2007 roku 55 358 mln zł, stawiając województwo na 8. miejscu w kraju.

 

 

Ochrona powietrza

Głównym źródłem zanieczyszczenia powietrza jest emisja antropogeniczna. Składa się na nią emisja z działalności przemysłowej, z sektora bytowego oraz emisja komunikacyjna.

Na podstawie badań prowadzonych w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska stwierdzono, że w województwie kujawsko–pomorskim w latach 2000-2007 wystąpiła tendencja spadkowa stężeń dwutlenku siarki, dwutlenku azotu (z wyjątkiem stacji komunikacyjnych) i pyłu zawieszonego PM10 w powietrzu atmosferycznym.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia dwutlenku siarki na wybranych stanowiskach pomiarowych w latach 2000-2007 w województwie kujawsko-pomorskim (źródło: WIOŚ)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia dwutlenku azotu na wybranych stanowiskach pomiarowych w latach 2000-2007 w województwie kujawsko-pomorskim (źródło: WIOŚ)


Najczęściej poziom dopuszczalny przekraczany jest w woj. kujawsko–pomorskim w przypadku pyłu zawieszonego PM10. Występuje korzystna tendencja zmian w wieloleciu, jednak w przypadku zdarzających się (np. w 2006 roku) niekorzystnych warunków meteorologicznych następuje wzrost stężeń średnich rocznych PM10. W roku 2007 średnia temperatura powietrza z miesięcy zimowych okazała się bardzo wysoka w porównaniu z wieloleciem, co wpłynęło na mniejszą emisję energetyczną i w konsekwencji na 80% stacji w województwie stan czystości powietrza pod względem zanieczyszczenia pyłem poprawił się w stosunku do roku 2006.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia pyłu PM10 na wybranych stanowiskach pomiarowych w latach 2000-2007 w województwie kujawsko-pomorskim (źródło: WIOŚ)


Pomiary stężenia ozonu w powietrzu wykonywano w latach 2000-2007 na terenie województwa w 9 stałych stacjach pomiarowych, w tym na 8 stacjach miejskich (3 w Bydgoszczy, 2 w Toruniu, 2 we Włocławku, 1 w Ciechocinku) i 1 stacji pozamiejskiej („Zielonka” w Borach Tucholskich).

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnia arytmetyczna z liczby dni ze stężeniami 8-godz. ozonu wyższymi od 120 μg/m3 w latach 2000-2007 w województwie kujawsko-pomorskim (źródło: WIOŚ)

 

Na terenie województwa w latach 2000-2007 przeprowadzono duże inwestycje, dzięki którym nastąpiło ograniczenie emisji zanieczyszczeń do powietrza.

W odniesieniu do powietrza atmosferycznego istotne znaczenie ma kwestia zanieczyszczenia pyłem drobnym oraz benzo(α)pirenem, którego podstawowym źródłem jest emisja niska. Wdrożone na terenie województwa Programy Ochrony Powietrza, wraz z innymi działaniami podejmowanymi przez samorządy lokalne, zakładają osiągnięcie standardów jakości w perspektywie kilku lat. Z uwagi na powszechnie utrwalony w kraju system pozyskiwania energii, oparty na węglu kamiennym, należy sądzić, że proces ten będzie rozciągnięty na wiele lat i wymagać będzie systemowego podejścia w polityce energetycznej. Obserwowana tendencja wzrostu koncentracji NO2 mająca swój związek z pojazdami samochodowymi stanowi kolejne wyzwanie dla polityki ekologicznej.


Ochrona wód

W ramach Państwowego Monitoringu Środowiska w 2007 roku przebadano 44 jednolitych części wód rzek na 250 wyznaczonych na obszarze województwa kujawsko-pomorskiego, a ich ocena nastąpi po zakończeniu cyklu monitoringu diagnostycznego.

Trendy zmian jakości przedstawiono na przykładzie rzek Brdy i Drwęcy. Są to rzeki o powierzchniach zlewni powyżej 2,5 tys. km2.

Badania jakości wód Brdy i Drwęcy na stanowiskach ujściowych, prowadzone w latach 2000–2007 w pełnym zakresie fizykochemicznym i biologicznym wykazały niewielką poprawę stanu czystości wód.

W wodach Brdy i Drwęcy nie stwierdzono obecności kadmu i niklu. Wyniki analizy laboratoryjnej wykazywały wartości stężeń poniżej granic oznaczalności.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne wartości BZT5 w wybranych przekrojach pomiarowo-kontrolnych w latach 2000-2007 w województwie kujawsko-pomorskim (źródło: WIOŚ)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia azotu ogólnego w ujściowych przekrojach pomiarowo-kontrolnych Brdy i Drwęcy w latach 2000-2007 w województwie kujawsko-pomorskim (źródło: WIOŚ)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Średnie roczne stężenia fosforu ogólnego w ujściowych przekrojach pomiarowo-kontrolnych Brdy i Drwęcy w latach 2000-2007 w województwie kujawsko-pomorskim (źródło: WIOŚ)

 

Wykonana ocena stopnia eutrofizacji śródlądowych wód powierzchniowych na podstawie badań z lat 2004–2007 w 221 profilach badawczych zlokalizowanych na terenie województwa wykazała, że w 60% profili występuje eutrofizacja komunalna.

 

Nad jeziorem dystroficznym (źródło: Archiwum WIOŚ)


Jezioro w Borach Tucholskich (źródło: Archiwum WIOŚ)

 

W województwie kujawsko - pomorskim do roku 2007 r. przeprowadzono badania 230 jezior. Powierzchnia monitorowanych jezior wynosi łącznie 19 058,1 ha, a ich objętość 986,5 mln m3. Stanowi to 75% powierzchni i 81% objętości wszystkich jezior województwa kujawsko-pomorskiego o powierzchni powyżej 1,0 ha. W 2007 roku najwyższą I - klasową jakość wód posiadały 2 jeziora (Stelchno, Rakutowskie). Do dobrej - II klasy czystości zaliczono 3 jeziora (Kamionkowskie, Jezuickie i Radodzierz), w 6 jeziorach stwierdzono III klasę, w 2 jeziorach słabą – IV klasę, a w pozostałych 7 złą jakość wód (V klasę).

W 2008 roku została wykonana przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy ocena stopnia eutrofizacji wód jeziornych za lata 2004-2007. Ocenie podlegało 98 jezior, tj. 43% jezior przebadanych do 2007 roku. Spośród wszystkich analizowanych jezior 75 z nich (77%) zaklasyfikowano jako eutroficzne.

 

Stan czystości jezior województwa kujawsko-pomorskiego badanych w 2007 roku (źródło: WIOŚ)


Eutrofizacja jezior województwa kujawsko-pomorskiego (lata 2004-2007) (źródło: WIOŚ)


Na podstawie wyników monitoringu wód podziemnych, prowadzonych w ramach sieci krajowej można stwierdzić, że w analizowanym okresie na terenie województwa otwory, w których stwierdzono stężenie azotanów poniżej 50,0 mg/l stanowiły ok. 53,0% w przypadku wód wgłębnych i ok. 24,0% w przypadku wód gruntowych. Stężenia azotanów powyżej 50,0 mg/l stwierdzone w latach 2000, 2001, 2003, 2004 i 2006 tylko w wodach gruntowych występowały w od 5,0% do 20,0% badanych otworów. Natomiast w 2002, 2005 i 2007 roku stężenia azotanów powyżej 50,0 mg/l stwierdzono również w wodach wgłębnych i występowały w ok. 3,5% badanych otworów. Stężenia azotanów powyżej 50,0 mg/l w latach 2000–2007 wahały się od 50,43 do 344,0 mg/l.

Jakość wód podziemnych w 2007 roku w województwie kujawsko–pomorskim określono w 50,8% jako wody zadowalającej, dobrej i bardzo dobrej jakości (z czego 48,8% to wody wgłębne, pozostałe - 51,2% wody gruntowe), a w 49,2% jako wody niezadowalającej i złej jakości (z czego 51,2% to wody wgłębne, pozostałe 48,8% - wody gruntowe).

 

azotany,woda,kujawsko-pomorskie

Zawartość azotanów w wodach podziemnych w latach 2000-2007 w województwie kujawsko-pomorskim według badań monitoringowych sieci krajowej (źródło: GIOŚ)

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Jakość wód podziemnych w roku 2007 w województwie kujawsko-pomorskim według badań monitoringowych sieci krajowej (źródło: GIOŚ)

 

 

Ochrona przed hałasem

O klimacie akustycznym miast województwa kujawsko-pomorskiego decyduje głównie hałas komunikacyjny, a w szczególności drogowy. Hałas kolejowy i lotniczy, posiada zna­czenie marginalne i jedynie lokalne oddziaływanie. Wyniki monitoringu hałasu wskazują, że województwo kujawsko-pomorskie znajduje się w grupie województw, gdzie hałasem zagrożonych jest około 32% mieszkańców, z czego 25% zagrożonych jest hałasem drogowym, a około 7% - hałasem przemy­słowym.

Do głównych czynników, mających wpływ na poziom emisji hałasu komunikacyj­nego należą: natężenie ruchu, struktura strumienia pojazdów, a zwłaszcza udziału w nim transportu ciężkiego (około 25% ogółu pojazdów), stan techniczny pojazdów, rodzaj i stan techniczny nawierzchni, organizacja ruchu drogowego oraz charakter zabudowy terenów otaczających.

W latach 2000-2007, na 1196 kontrole w zakresie ochrony przed hałasem przemysłowym, zarejestrowano na terenie województwa prawie 23% przypadków przekroczeń dopuszczalnych norm. W tym czasie do obowiązujących norm dostosowało się 13% jednostek i podmiotów gospodarczych, u których stwierdzono przekroczenia. W ciągu ostatnich lat, działania WIOŚ i organów ochrony środowiska oraz postęp techniczny przyczyniły się do likwidacji większości przekroczeń dopuszczalnych poziomów dźwięku w środowisku pochodzących z dużych zakładów przemysłowych, co w znacznym stopniu poprawiło klimat akustyczny na terenach chronionych. Obserwuje się jednakże powstawanie nowych źródeł przekroczeń dopuszczalnych norm, pochodzących z niewielkich zakładów wytwórczych i rzemieślniczych zlokalizowanych wewnątrz osiedli mieszkaniowych. Istotny problem stanowią także duże centra handlowe lokalizowane w pobliżu zabudowy mieszkaniowej (wykres 22).

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Rozkład przekroczeń poziomów dopuszczalnych dla zakładów przemysłowych w porze nocnej w latach 2000-2007 w województwie kujawsko-pomorskim (źródło: WIOŚ)


W latach 2000-2007 prowadzono monitoring hałasu komunikacyjnego w głównych miastach województwa kujawsko-pomorskiego tj. Bydgoszczy, Toruniu, Włocławku, Grudziądzu i Inowrocławiu oraz w kilkudziesięciu pozostałych mniejszych miastach regionu. Monitoringiem zostały objęte drogi o łącznej długości ponad 915 km. Wyniki prowadzonych pomiarów hałasu drogowego wykazały przekroczenia dopuszczalnego poziom dźwięku dla poszczególnych typów terenu w większości monitorowanych punktów pomiarowych. Ocenia się, że najtrudniejsze warunki ruchu, co generuje wzmożony hałas, wystę­pują szczególnie w dużych miastach. Jednakże również mniejsze miasta województwa posiadają niekorzystne warunki akustyczne, a w szczególności te, przez które przebiegają drogi krajowe i wojewódzkie.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Procent zbadanych długości odcinków ulic w miastach, przy których emisja hałasu przekraczała poziomy dopuszczalne w porze dziennej w latach 2000-2007 w województwie kujawsko-pomorskim (źródło: WIOŚ)


Analiza wyników prowadzonych badań wskazuje, że na większości monitorowanych ulic województwa kujawsko-pomorskiego, w latach 2000-2007, poziom hałasu przekracza dopuszczalne normy w zakresie od 10-15 dB. Pomimo tego że, każdego roku do badań typowane były inne odcinki dróg w województwie można stwierdzić, że do 2001 roku zdecydowaną większość stanowiły odcinki z przekroczeniami w porze dziennej 10-15 dB oraz 15-20 dB. Z kolei w latach 2002-2006 obserwuje się zdecydowanie największy udział niższych przekroczeń z przedziału 5-10 dB. Niestety w tym okresie większy jest również w porze dziennej udział przekroczeń dopuszczalnych norm powyżej 20 dB.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Procent zbadanych długości odcinków ulic w miastach, przy których emisja hałasu przekraczała poziomy dopuszczalne w porze nocnej w latach 2006-2007 w województwie kujawsko-pomorskim (źródło: WIOŚ)


Przeciwdziałania podejmowane na terenie województwa, mające na celu ograniczenie emisji hałasu, polegają m.in. na odciążania obszarów zurbanizowanych z uciążliwego ruchu tranzytowego pojazdów ciężkich. Związane jest to z budową tras obwodowych np. obwodnica Świecia, obwodnica Nakła n. Notecią, południowa obwodnica Torunia, obwodnica Kowala, obwodnica dla drogi nr 10 dla Bydgoszczy, itp. Wprowadza się także zmiany w organizacji ruchu. Ponadto w latach 2000-2007 w Bydgoszczy, Toruniu i Grudziądzu przeprowadzono szereg remontów ulic, a w szczególności torowisk tramwajowych, które były już w znacznej części wyeksploatowane i przyczyniały się do powstawania nadmiernej emisji hałasu.

Inaczej kształtują się natomiast trendy zmian klimatu akustycznego wywołanego hała­sem przemysłowym. Można zauważyć tendencję zmniejszania się uciążliwości hałasu pochodzące od źródeł przemysłowych w województwie w przeciągu ostatniego dziesięciolecia. Większość nowych inwestycji projektowanych i realizowanych jest z uwzględnieniem ochrony przed hałasem.


Ochrona powierzchni ziemi

W strukturze użytkowania gruntów obserwowany jest stały trend wzrostowy powierzchni lasów, zadrzewień i zakrzewień oraz użytków ekologicznych. Zalesieniami obejmowane są przede wszystkim grunty nieużyteczne rolniczo, a także obszary zagrożone erozją wodną.


grunty,kujawsko-pomorskie

Zmiany struktury użytkowania gruntów w latach 2000-2007 w województwie kujawsko-pomorskim (źródło: GUS)


Środowisko przyrodnicze w województwie kujawsko-pomorskim stwarza dogodne warunki dla rozwoju rolnictwa, dlatego też wskaźnik rolniczej przestrzeni produkcyjnej województwa wynosi 69,1 pkt i przewyższa średnią wartość krajową (66,6 pkt). Dominującą formą użytkowania gruntów w województwie są użytki rolne. W 2007 roku zajmowały ponad 65% powierzchni województwa. Na części użytków rolnych prowadzona jest gospodarka ekologiczna. W latach 2000-2007 liczba gospodarstw ekologicznych systematycznie wzrastała.

gospodarstwa ekologiczne,kujawsko-pomorskie

Gospodarstwa ekologiczne w latach 2000-2007 w województwie kujawsko-pomorskim (źródło: GUS)


 

Gospodarowanie odpadami

W okresie od 2000 do 2007 roku ilość generowanych odpadów wytworzonych w wyniku prowadzonej działalności produkcyjnej ulegała zmianom bez stałej tendencji wzrostowej, przy utrzymującym się stałym wzroście Produktu Krajowego Brutto (PKB).

Najwięcej odpadów przemysłowych wytworzono odpowiednio w 2000 roku – 3096,9 tys. Mg i w 2005 roku – 3150,6 tys. Mg, a najmniej w 2006 roku tj. 2088,6 tys. Mg.

odpady,kujawsko-pomorskie

Ilość odpadów w województwie kujawsko-pomorskim w latach 2000-2007 na tle zmian PKB (źródło: GUS)


Według danych WIOŚ w Bydgoszczy na składowiskach komunalnych unieszkodliwiane były w większości zmieszane odpady komunalne. W celu zmniejszenia masy odpadów na składowiskach organizuje się selektywną zbiórkę odpadów oraz uruchamia instalacje do sortowania odpadów nadających się do odzysku. Podobnie do lat poprzednich w 2007 roku wtórną selekcję bezpośrednio ze składowisk prowadziło 48 składowisk komunalnych (tj. 53% przyjmujących odpady komunalne), w wyniku, której odzyskano 70,4 tys. Mg, co stanowi 12,8% zewidencjonowanego przychodu nieczystości komunalnych.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Gospodarowanie odpadami przemysłowymi w województwie kujawsko-pomorskim w roku 2007 (źródło: GUS)


Znaczącą rolę w działaniach na rzecz minimalizacji powstawania i właściwego gospodarowania odpadami pełnią działania edukacyjne na rzecz poprawy świadomości ekologicznej społeczeństwa. W województwie zadania te realizowane były między innymi w ramach obchodów „Dni Ziemi”, „Sprzątania Świata” i festynów organizowanych przy udziale Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Celem przybliżenia i popularyzacji zagadnień z zakresu gospodarki odpadami WIOŚ wydaje corocznie raporty o stanie środowiska oraz inne publikacje omawiające problemy gospodarki odpadami na terenie powiatów i gmin naszego regionu.

Analizując możliwości techniczne instalacji unieszkodliwiania odpadów, w tym składowisk odpadów na terenie województwa kujawsko pomorskiego uznano, iż podstawą gospodarki odpadami komunalnymi w województwie winno być stworzenie zintegrowanej sieci instalacji i urządzeń do odzysku oraz unieszkodliwiania odpadów, spełniających wymagania określone w przepisach o ochronie środowiska.


Ochrona przyrody

Udział powierzchni zajmowanych przez obszary o szczególnych walorach przyrodniczych prawnie chronione ogółem w powierzchni województwa w 2007 roku wyniósł 32,4% co w porównaniu z 2000 rokiem stanowi wzrost o 1,3%.

 

Udział powierzchni lasów państwowych i prywatnych w powierzchni województwa kujawsko-pomorskiego w roku 2007 (źródło: GUS)


Największym w województwie kujawsko-pomorskim Obszarem Specjalnej Ochrony Ptaków należącym do Natura 2000 są Bory Tucholskie PLB220009 o powierzchni 322,5 tys. ha, w tym w naszym województwie 109 tys. ha.

Ważki nad jeziorem Cekcyńskim (źródło: Archiwum WIOŚ)

 

W województwie kujawsko-pomorskim zinwentaryzowano na obszarach Natura 2000 siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin będące przedmiotem zainteresowania Wspólnoty. Nie odnotowano obecności gatunków o znaczeniu priorytetowym.

Pobierz dane wykresu w formacie CSV

Udział powierzchni obszarów o szczególnych walorach przyrodniczych w całkowitej powierzchni województwa kujawsko-pomorskiego w roku 2007 (źródło: GUS)



Aby przeczytać więcej informacji kliknij -> krajowy_raport_mozaikowy.pdf ikona_pdf
nfos