Wstęp

Fot. 1. Drzewostan brzozowy. Nadleśnictwo Srokowo. fot. E. Dmyterko

W 2004 roku realizowano program monitoringu lasu w perspektywie wejścia do Unii Europejskiej i konieczności dostosowania zasad funkcjonowania programu do wymogów rozporządzenia nr 2053/2003 Forest Focus (Regulation (EC), 2003). Proces zmian i dostosowań do wymogów ww. rozporządzenia znalazł swój wyraz w  krajowym programie monitoringu lasu na lata 2004 - 2006. Opracowanie krajowego programu jest wymogiem rozporządzenia Forest Focus i po jego zatwierdzeniu stanowi podstawę rozliczeń z Unią Europejską. Krajowy program monitoringu lasu wprowadził zasadę rozróżnienia gęstości sieci stałych powierzchni obserwacyjnych na dwa poziomy:

Poziom krajowy - dostarczający informacje na poziomie regionalnym (RDLP, krainy   przyrodniczo-leśne)

Poziom europejski - dostarczający informacje na poziomie krajowym.

Rozróżnienie to pozwala na jasny podział zarówno liczby stałych powierzchni obserwacyjnych, jak i zakresów prowadzonych na nich obserwacji i pomiarów przynależących do wyróżnionych poziomów. Zgodnie z rozporządzeniem Forest Focus liczba stałych powierzchni obserwacyjnych II rzędu nie może przekraczać 20% liczby stałych powierzchni obserwacyjnych I rzędu w sieci 16 x 16 km, a na co najmniej 10% liczby stałych powierzchni II rzędu powinny być prowadzone obserwacje i pomiary o poszerzonym zakresie. W europejskiej sieci stałych powierzchni obserwacyjnych I rzędu istnieją 433 powierzchnie.   W konsekwencji tych zapisów ze 148 stałych powierzchni obserwacyjnych II rzędu przynależących do  poziomu krajowego wybrano 86 powierzchni poziomu europejskiego (Rys.1).

Krajowy program monitoringu lasu zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Forest Focus został zapoczątkowany w II kwartale 2004 roku opracowaniem wstępnego programu na okres od 1 maja do 31 grudnia 2004 roku. Opracowanie tego cząstkowego programu stworzyło szanse korzystania z funduszy UE w oparciu o rozporządzenie "Forest Focus" już w 2004 roku.  Krajowy program monitoringu lasu na rok 2004, obejmujący okres 8 miesięcy, został przyjęty przez Unię Europejską.