Stan klimatu akustycznego w kraju

w świetle badań wioś w latach 2007-2011

 

 

 

 

1.  Wskaźniki

2.  Prawo

3. Baza OPH

4.Hałas przemysłowy

5. Hałas komunikacyjny

5.1 Hałas drogowy

5.2 Hałas kolejowy

5.3 Hałas lotniczy

6. Sprawozdanie do KE

7. Podsumowanie 

 

 

 

W dzisiejszym zurbanizowanym świecie mamy do czynienia z powszechną obecnością hałasu. Występuje on zwłaszcza w dużych miastach, wzdłuż tras komunikacyjnych, wokół obiektów przemysłowych i usługowych.

Klimat akustyczny środowiska jest to zespół zjawisk akustycznych występujących na danym obszarze, niezależnie od źródeł je wywołujących. Klimat ten, zwłaszcza w warunkach lokalnych, cechuje się silnymi zmianami w czasie
 i przestrzeni. Zależy on w głównej mierze od:

·                   stopnia nasycenia danego środowiska urządzeniami i pojazdami,

·                   układu urbanistycznego cechującego dane lokalne środowisko i rozplanowania w nim osiedli mieszkaniowych wraz z terenami zieleni, układu komunikacyjnego, obiektów handlowo-usługowych, zakładów produkcji.

Ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego klimatu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez utrzymanie poziomu hałasu poniżej wartości dopuszczalnej lub na tym poziomie oraz na zmniejszaniu poziomu hałasu do co najmniej dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany - art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska zwanej dalej Poś (Dz. U. 2008r. Nr 25, poz.150 z późn. zm.).

Hałas może być definiowany następująco: według Poś, hałasem w środowisku nazywamy dźwięki o częstotliwościach od 16 Hz do 16 000 Hz, natomiast w Dyrektywie 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 czerwca 2002 r. odnoszącej się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku, hałas w środowisku jest określony jako niepożądane lub szkodliwe dźwięki powodowane przez środki transportu, ruch drogowy, ruch kolejowy, ruch samolotowy oraz hałas pochodzący z obszarów działalności przemysłowej. Trudności w definicji hałasu wynikają z tego, że hałas jest zjawiskiem wybitnie subiektywnym.

Obowiązujące przepisy prawne, w szczególności ar 25 ustawy Poś, określają, że źródłem informacji o hałasie w środowisku jest w przede wszystkim Państwowy Monitoring Środowiska (PMŚ). Ustawa ta nakłada obowiązek wspomagania działań na rzecz ochrony środowiska poprzez systematyczne informowanie organów administracji i społeczeństwa o:

·                   stanie środowiska,

·                   dotrzymywaniu standardów jakości środowiska,

·                   obszarów występowania przekroczeń tych standardów,

·                   trendów zmian jakości środowiska.

Według art. 117 ust. 1 ustawy Poś, oceny stanu akustycznego środowiska i obserwacji zmian dokonuje się w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska na podstawie wyników pomiarów poziomów hałasu określonych wskaźnikami hałasu LDWN i LN oraz z uwzględnieniem pozostałych danych, w szczególności demograficznych oraz dotyczących sposobu zagospodarowania i użytkowania terenu.

Zgodnie z przepisami art. 118 ustawy Poś, na potrzeby oceny stanu akustycznego środowiska, starosta sporządza mapy akustyczne dla aglomeracji. Zarządzający drogą, linią kolejową lub lotniskiem jest obowiązany sporządzić mapy akustyczne, jeśli eksploatacja jego dróg, linii kolejowych i lotniska może powodować negatywne oddziaływanie akustyczne na znacznych obszarach. Mapy akustyczne sporządza się co 5 lat. Zarządzający obiektem przekazują te mapy do wykorzystania m. in. do właściwego WIOŚ, gdzie dane nt. wykonanych map są gromadzone (zgodnie z art. 120 ustawy Poś) i przechowywane w rejestrze (art. 120a ustawy Poś).  Na pozostałych obszarach nie objętych procesem opracowania map akustycznych, oceny stanu akustycznego środowiska dokonuje wojewódzki inspektor ochrony środowiska.

Zgodnie z programem Państwowego Monitoringu Środowiska (PMŚ) na lata 2010 – 2012 w odniesieniu do obszarów, na których obowiązkowe mapy akustyczne nie były wykonywane, wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska (WIOŚ) miały realizować obligatoryjnie badania hałasu drogowego i hałasu przemysłowego. Badania te mogły zostać rozszerzone o badania innego rodzaju hałasutj. kolejowego lub lotniczego (w miarę potrzeb i możliwości organizacyjno-technicznych).

Wyznaczanymi - w ramach badań realizowanych zgodnie z PMŚ - wskaźnikami poziomu hałasu przemysłowego były poziomy LAeqD oraz LAeqN, których wartości są wykorzystywane do ustalania i kontroli warunków korzystania
ze środowiska.

Odmiennie prowadzono oceny hałasu drogowego (ulicznego). Wielkościami bezpośrednio mierzonymi były w tym przypadku poziomy LAeqD oraz LAeqN oraz LT (metoda próbkowania) lub poziomy ekspozycyjne LAE i poziom statystyczny LA95(jeśli to niezbędne). Ponadto w wybranych punktach określano wartości poziomów długookresowych LDWN oraz LN.

Ustalono w programach PMŚ, że w ramach badań hałasu drogowego pomiary hałasu należało prowadzić corocznie w co najmniej 10 punktach pomiarowych (wliczając w to punkty badań długookresowych). Badania poziomów długookresowych (poziom LDWN oraz LN, które służą do prowadzenia długookresowej polityki w zakresie ochrony środowiska przed hałasem) należało wykonać przynajmniej[1]:

·                  w 1 punkcie - na terenach województw, na których działa wojewódzki inspektorat ochrony środowiska z nie więcej niż 1 delegaturą,

·                  w 2 punktach - na terenie pozostałych województw (na których działa WIOŚ z 2 lub większą liczbą delegatur).

Poza ww. badaniami pomiarowymi, stosownie do ogólnych kompetencji wynikających z ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, należało wykonać także oceny klimatu akustycznego w skali województwa.

Sumując, do oceny stanu akustycznego w środowisku WIOŚ wykorzystuje:

·                  krótkookresowe poziomy dźwięku wykonywane doraźnie (głównie wskutek skarg),

·                  coroczne pomiary monitoringowe hałasu komunikacyjnego,

·                  mapy akustyczne sporządzane w cyklach 5 – cio letnich.

W niniejszym raporcie za lata 2007 - 2011 zaprezentowano aktualny stan klimatu akustycznego w środowisku dla kraju w świetle badań:

·                  wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska,

·                  wykonanych na zlecenie GIOŚ przez Instytut Ochrony Środowiska - PIB (IOŚ-PIB),

·                  wykonanych przez inne podmioty wykonujące badania hałasu w środowisku wpisane przez WIOŚ do bazy OPH.

Monitoring hałasu funkcjonuje w sposób umożliwiający porównanie stanów klimatu akustycznego w różnych przedziałach czasu. Zmiany klimatu akustycznego środowiska przebiegają stosunkowo powoli. W celu identyfikacji trendów zachodzących zmian co pięć lat przygotowywane są szersze raporty podsumowujące dane z pięciolecia. Niniejszy raport porównuje również trendy wieloletnie z wynikami badań z cykli 5 – cio letnich z lat 1993-1996, 1997-2001 oraz 2002-2006.

Problematyka oddziaływania drogowych i przemysłowych źródeł hałasu na klimat akustyczny dominuje, w treści niniejszej publikacji. W celu, bardziej kompleksowego spojrzenia na kształtowanie się warunków środowiska akustycznego, do raportu wprowadzono także wyniki badań zagrożenia hałasem kolejowym oraz lotniczym, a także ogólne podsumowanie wyników map akustycznych, których pierwszy cykl realizacji przypadał w analizowanym okresie 5-cio letnim. 

  

 

 



[1] Program minimum