Podstawowym zadaniem Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku jest prowadzenie prac związanych z organizacją, wdrażaniem i funkcjonowaniem PMŚ oraz informowaniem organów administracji publicznej i społeczeństwa o stanie środowiska i zmianach w nim zachodzących, prowadzenie spraw związanych ze współpracą zagraniczną w tym zakresie.


Do zadań Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku w szczególności należy:


1) opracowywanie wieloletnich programów PMŚ, w tym wytycznych i aktualizacji oraz opiniowanie wojewódzkich programów monitoringu środowiska, a także analiza stanu ich realizacji;


2) prowadzenie spraw związanych z wykonywaniem badań i ocen stanu środowiska z uwzględnieniem prognoz oraz koordynacją innych prac dotyczących PMŚ, w tym spraw związanych z wdrażaniem wymagań Unii Europejskiej oraz z realizacją zadań merytorycznych wynikających z konwencji i innych umów międzynarodowych, w tym zakresie;


3) prowadzenie spraw związanych z współpracą z innymi organami administracji publicznej i jednostkami naukowo - badawczymi w zakresie realizacji PMŚ;


4) prowadzenie spraw dotyczących zapewnienia nadzoru merytorycznego nad bazami danych PMŚ administrowanymi przez Wydział Informatyzacji Inspekcji;


5) przygotowywanie projektów aktów wykonawczych, w tym udział w transpozycji przepisów UE w zakresie właściwości Departamentu oraz współuczestnictwo w procesie legislacyjnym;


6) prowadzenie spraw w zakresie wdrażania systemów jakości w podsystemach monitoringowych, w tym:

a) koordynowanie wdrażania systemów zapewnienia jakości w laboratoriach Inspekcji, w tym organizowanie - we współpracy z innymi jednostkami organizacyjnymi - międzylaboratoryjnych badań porównawczych oraz szkoleń dla wojewódzkich inspektoratów i jednostek współpracujących w zakresie doskonalenia technik analitycznych i systemów pomiarowych,

b) przygotowanie i organizacja laboratorium referencyjnego,

c) prowadzenie współpracy z Polskim Komitetem Normalizacyjnym, Polskim Centrum Akredytacji, Polskim Centrum Badań i Certyfikacji i Głównym Urzędem Miar;


7) prowadzenie spraw związanych z informowaniem o stanie środowiska, a w szczególności:

a) opracowywanie cyklicznych raportów tematycznych, wieloletnich raportów o stanie środowiska w Polsce oraz monografii dotyczących występowania różnych zagrożeń w środowisku, a także innych materiałów informacyjnych i metodycznych związanych z funkcjonowaniem PMŚ;

b) udostępnianie informacji uzyskanych w ramach PMŚ;

c) prowadzenie i upowszechnianie serii wydawniczej „Biblioteka Monitoringu Środowiska";


8) prowadzenie spraw wynikających ze współpracy międzynarodowej, a w szczególności:

a) udział w pracach grup roboczych krajowych i międzynarodowych, związanych z badaniami i oceną stanu środowiska (w tym udział merytoryczny w pracach GMES w przedmiotowym zakresie), na podstawie upoważnienia Głównego Inspektora lub Ministra,

b) prowadzenie krajowego punktu kontaktowego ds. współpracy z Europejską Agencją Środowiska i europejską siecią informacji i obserwacji środowiska (EIONET), jak również zapewnienie realizacji zadań wynikających z planu prac Agencji,

c) przygotowywanie informacji, w ramach współpracy z OECD, o stanie środowiska w Polsce oraz koordynacja prac na poziomie krajowym związanych z przygotowaniem takiej informacji,

d) prowadzenie spraw związanych z udziałem Polski w europejskim ćwiczeniu interkalibracji metod oceny biologicznych elementów stanu wód;


9) Koordynacja prac w zakresie statystyki publicznej, wynikających ze współpracy z Głównym Urzędem Statystycznym;


10) prowadzenie spraw związanych z planowaniem, pozyskiwaniem i wykorzystaniem środków budżetowych i pozabudżetowych na realizację PMŚ;


11) opracowywanie projektów dokumentów programowych oraz prowadzenie - we współpracy z innymi komórkami organizacyjnymi oraz wojewódzkimi inspektoratami - spraw związanych z analizą stanu wyposażenia laboratoriów Inspekcji, określaniem i wdrażaniem nowych metodyk analitycznych i kontrolno-pomiarowych oraz metodyk referencyjnych w badaniach środowiskowych;


12) opracowywanie - we współpracy z innymi jednostkami organizacyjnymi Inspekcji - programów modernizacji wyposażenia sieci pomiarowych i laboratoriów, w tym założeń ich specjalizacji, biorąc pod uwagę unifikację i optymalizację wykorzystania aparatury kontrolno - pomiarowej oraz prowadzenie zakupów tej aparatury,


13) prowadzenie spraw związanych z koordynacją współpracy z Narodowym Funduszem w zakresie planowania i wydatkowania środków inwestycyjnych oraz nieinwestycyjnych przeznaczonych na realizację zadań Inspekcji Ochrony Środowiska, jak również opiniowanie wniosków do Narodowego Funduszu kierowanych przez inne podmioty lub komórki organizacyjne w tym zakresie;


14) prowadzenie spraw związanych z wykorzystaniem środków pomocowych UE na organizację laboratoriów i dostosowanie badań środowiskowych do wymagań wspólnoty;


15) prowadzenie krajowego sekretariatu Konwencji Helsińskiej z siedzibą w Głównym Inspektoracie Ochrony Środowiska, w Warszawie przy ul. Wawelskiej 52/54.