W dniu 20 października b.r. w siedzibie Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach odbyło się pierwsze regionalne forum pt. "Polska tworzy czystsze powietrze dla Europy" zorganizowane przez Inspekcję Ochrony Środowiska.

 

W spotkaniu udział wzięli przedstawiciele administracji państwowej i samorządowej, regionalnych służb ochrony środowiska, Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska oraz przedstawiciele nauki, przemysłu i organizacji pozarządowych z województw: świętokrzyskiego, mazowieckiego i łódzkiego oraz przedstawiciele Ministerstwa Środowiska i Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska.

 

Obrady forum otworzył Zastępca Głównego Inspektora Ochrony Środowiska Pan Roman Jaworski.

 

Spotkanie to było pierwszym z cyklu czterech spotkań regionalnych, których celem jest przybliżenie wojewodom, marszałkom, wybranym przedstawicielom jednostek samorządu terytorialnego, przedstawicielom Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, nauki, przemysłu oraz organizacji pozarządowych zadań w zakresie ochrony powietrza wynikających z obecnie obowiązującego prawodawstwa oraz przedstawienie nowych zadań wynikających z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/107/WE z dnia 15 grudnia 2004 roku w sprawie arsenu, kadmu, rtęci, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w otaczającym powietrzu oraz projektu dyrektywy w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza w Europie (tzw. dyrektywy CAFE), które są lub w najbliższym czasie będą zadaniami wojewody oraz jednostek samorządu terytorialnego.

Inicjatywa organizowania spotkań regionalnych dotyczących jakości powietrza i czystszego powietrza w Europie pod wspólnymi auspicjami Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska i Ministerstwa Środowiska jest reakcją na wyniki oceny jakości powietrza w Polsce za rok 2005 oraz unijne projekty poszerzenia w perspektywie kilku najbliższych lat zakresu oceny jakości powietrza o pył drobny PM2,5. Jednocześnie spotkanie te maja również stanowić platformę wymiany informacji i doświadczeń w zakresie opracowywania i wdrażania programów ochrony powietrza.

 

Wyniki oceny jakości powietrza w Polsce wykazały znaczny wzrost ilości stref, w których nastąpiło przekroczenie standardów jakości powietrza w odniesieniu do pyłu drobnego PM10 (pył o średnicy ziaren mniejszej niż 10 µm). W ocenie za 2004 rok standardy te były przekroczone na obszarze 22 stref w, wyniki oceny za 2005 r. wykazały przekroczenia w 79 (na ogólną liczbę 362 stref). Stan taki w dużej mierze jest wynikiem systematycznie zaostrzających się norm jakości powietrza dla pyłu PM10 poprzez likwidację tzw. marginesów tolerancji i rok 2005 jest pierwszym takim rokiem, w odniesieniu do pyłu PM10.

 

Zgodnie z wymogami polskiego i zarazem unijnego prawodawstwa dla stref, w których przekraczane są standardy (poziomy dopuszczalne) jakości powietrza wojewoda ma obowiązek opracowania, a następnie wdrożenia programu ochrony powietrza.

 

Konieczność redukcji zanieczyszczenia powietrza pyłem stanowi to poważny problem i wymaga zaangażowania się w jego rozwiązanie zarówno centralnej administracji rządowej jak i wszystkich jednostek bezpośrednio odpowiedzialnych za ochronę środowiska w województwie.

 

Na spotkaniu zaprezentowano kryteria oraz wyniki oceny jakości powierza zwracając szczególną uwagę na przyczyny przekroczeń standardów dla pyłu PM10.

 

Zwrócono również szczególną uwagę na problem zanieczyszczenia powietrza szkodliwym dla zdrowia człowieka pyłem drobnym o średnicy do 2,5 mikrometra, w aspekcie prac Komisji Europejskiej nad nową dyrektywą w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza w Europie. Podkreślając znaczący udział pyłu PM2,5 w pyle PM10 w Polsce, dochodzący w skrajnych przypadkach do 90%.

 

W kontekście wyników oceny jakości powietrza w Polsce, przedstawiony został zakres obowiązków leżących w kompetencji wojewody, a odnoszących się do opracowania programów i planów ochrony powietrza, tam gdzie one są niezbędne, odpowiedzialności za ich tworzenie, a także możliwości finansowania i skutecznej realizacji.

 

Omówione zostały podejmowane i planowane przez administrację województw działania pozwalające rozwiązać problem występowania przekroczeń norm zanieczyszczeń w powietrzu.

 

Spotkanie miało charakter otwartej dyskusji, pozwoliło na wymianę doświadczeń i ukierunkowanie dalszych koniecznych działań.