W związku ze zjawiskiem śnięcia ryb w Zbiorniku Słupca na rzece Meszna w województwie wielkopolskim, przedstawiamy Państwu informację na temat zdarzenia, kompetencji organów administracji państwowej  oraz stanowisko Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w tej sprawie:

 

W dniu 16.11. 2009 r., w Zbiorniku Słupca na rzece Meszna zostały przeprowadzone roboty budowlane, obejmujące remont wałów i śluzy przedmiotowego zbiornika. Inwestycja ta była umieszczona w Programie Inwestycji Melioracyjnych i Gospodarki Wodnej w województwie wielkopolskim na rok 2009.

Po rozstrzygnięciu przetargu na wykonanie inwestycji zgodnie z posiadanym pozwoleniem wodno-prawnym, w dniu 05.11.2009r. Wielkopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu Oddział w Koninie zawiadomił Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o rozpoczęciu robót w dniu 16.11.2009r.

W dniu 20.11.2009r. inwestor powiadomił - o przystąpieniu do realizacji inwestycji i obniżeniu zwierciadła wody w Zbiorniku Słupca na czas prowadzenia remontu o ok.1,30 m poniżej maksymalnego poziomu piętrzenia, tzn. do rzędnej 87,78 m n.p.m.- następujące instytucje:

-          Starostwo Powiatowe w Słupcy,

-          Urząd Miasta w Słupcy,

-          Urząd Gminy w Słupcy,

-          Urząd Gminy w Ostrowitym,

-          Pracownicze Ogrody Działkowe „Róża" w Słupcy,

-          Pana  Romana Kwitowskiego - Prezesa Koła Wędkarskiego Nr 18 w Słupcy.

Lustro wody do wymaganego poziomu, czyli 87,78 m n.p.m. - zaczęto obniżać w dniu 16.11.2009r. a ukończono 05.01.2010, uzyskując 87,78 m n.p.m. Stan ten jest utrzymywany. Spowodowało to zmniejszenie pojemności Zbiornika Słupca o 2,9 - 2,95 mln m³. Pozostało 3,52 - 3,47 mln m³ . Powierzchnia Zbiornika Słupca przy tej rzędnej wynosi około 180 ha (zmniejszyła się o ok. 85 ha) i średnia głębokość wynosi 1,80 m (zmniejszyła się o około 65cm).

 

Nastąpiło śnięcie ryb.

 

• Prawa właścicielskie w stosunku do Zbiornika Słupca wykonuje Marszałek Województwa Wielkopolskiego.

 

• Eksploatację Zbiornika Słupca prowadzi jednostka budżetowa Marszałka - Wielkopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu - Rejonowy Oddział w Koninie - Inspektorat w Słupcy, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego SR-6223/17A/01 z dnia 13.07.2001 , wydanego przez Starostę w Słupcy. Ponadto Wielkopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu Oddział w Koninie, uzyskał także następujące pozwolenia wodnoprawne, wydane przez Starostę Słupeckiego:
• SR-6224-09/07 z dnia 02.08.2007 na odbudowę i modernizację urządzeń wodnych i urządzeń piętrzących związanych ze Zbiornikiem Słupca, które wygasło po dwóch latach na skutek braku podjęcia inwestycji,
• SR.6224-23/09 z dnia 04.11.2009 - nowe obowiązujące pozwolenie na obiekty wymienione w poprzednim wygasłym pozwoleniu SR.6224-9/07.  

 

• Użytkownikiem Obwodu Rybackiego Słupca  na rzece Mesznie, obejmującego Zbiornik Słupca,  jest Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego z siedzibą w Koninie. Fakt ten został  unormowany umową (w formie aktu notarialnego Rep.A nr 53 5381/2004) z dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu, jako właścicielem.
• W § 6 w/w umowy zawarto obowiązki użytkownika, w tym między innymi zobowiązano użytkownika do przestrzegania przepisów prawa w zakresie:
• rybactwa śródlądowego,
• prawa wodnego,
• prawa ochrony środowiska,
• ochrony przyrody
• i innych.

 

• Zobowiązano użytkownika również do niezwłocznego powiadamiania właściwych organów oraz właściciela o zauważonych zanieczyszczeniach wód obwodu rybackiego, jak też o wszelkich działaniach antropogenicznych mogących niekorzystnie zmienić warunki środowiskowe, warunki bytowania ryb oraz warunki korzystania z wód obwodu rybackiego.

 

• W omawianym zdarzeniu nie powiadomiono WIOŚ o śnięciu ryb.

 

• Całość spraw wyjaśniających przyczyny, śnięcia ryb oraz ewentualnego zanieczyszczenia wody w Zbiorniku Słupca koordynuje Starosta Słupecki, który powołał w tej sprawie Zespół Kryzysowy, bez udziału WIOŚ w Poznaniu.

 

• Usunięcie śniętych ryb ciąży na użytkowniku akwenu, czyli na Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w Koninie.

 

 

Stanowisko Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska:

 

• Zbiornik Słupca był badany  przez WIOŚ w latach: 1999, 2004 (w ramach monitoringu regionalnego) oraz w 2009 (w ramach monitoringu operacyjnego).

 

• W latach 1999 i 2004 Zbiornik zakwalifikowano jako pozaklasowy.

 

• tym stanie zadecydowały wskaźniki fizykochemiczne, głównie biogeny (azot, fosfor) oraz wskaźniki biologiczne (chlorofil „a" , sucha masa sestonu, widoczność krążka Secchiego).

 

• W roku 2009 wykonano badania biologiczne po raz pierwszy w dużo szerszym zakresie (makrofity, fitoplankton - struktura gatunkowa). W wyniku badań stwierdzono, że struktura gatunkowa fitoplanktonu jest charakterystyczna dla Zbiorników silnie zeutrofizowanych (duża ilość sinic). O dużej eutrofizacji świadczą także wskaźniki fizykochemiczne (stężenie azotu, fosforu i chlorofilu „a" ).

 

·         Reasumując należy stwierdzić, iż wyniki badań z tych lat wskazują na zły stan ekologiczny wód Zbiornika, zarówno pod względem fizykochemicznym jak i biologicznym. Zbiornik ma bardzo niekorzystne warunki naturalne (m.in. mała głębokość średnia, całkowity brak stratyfikacji, przewaga pól uprawnych w zlewni bezpośredniej) i jest silnie podatny na wpływ zanieczyszczeń z zewnątrz (mogą to być spływy powierzchniowe z pól, ścieki komunalne z obszarów nieskanalizowanych). Zagadnienia dotyczące jakości wody w Zbiorniku Słupca oraz ewentualnych źródeł jego zanieczyszczenia były omawiane na Komisjach Ochrony Środowiska Rady Powiatu w Słupcy.

 

• WIOŚ Poznań Delegatura w Koninie została powiadomiona o śnięciu ryb w dniu 26.02.2010 telefonicznie przez pana Wójcika, przedstawiającego się jako redaktor stacji TVN. Pan Wójcik domagał się od Delegatury natychmiastowego usunięcia śniętych ryb. Wyjaśniono, że obowiązek odłowu i utylizacji ryb spoczywa na dzierżawcy obwodu rybackiego w porozumieniu z Powiatowym Lekarzem Weterynarii.

 

• 2 marca 2010r., po ustąpieniu części pokrywy lodowej, WIOŚ pobrał cztery próbki wody - dwie ze Zbiornika Słupca i dwie próbki spływów  powierzchniowych z pól sąsiadujących ze Zbiornikiem. Wyniki badań wskazują, że zanieczyszczony bakteriologicznie jest spływ z pól na wysokości miejscowości Róża. Przeprowadzone badania wskazują, że woda w Zbiorniku Słupca w odniesieniu do badanych wskaźników zanieczyszczeń jest na poziomie klasy czystości nie wyższej niż III. Badania wykazują natlenienie wody w Zbiorniku na poziomie od 6,0 mg O₂/l do 8,5mgO₂/l .

 

• Na możliwość zanieczyszczania wód wskazują rury widoczne na dnie odsłoniętej części Zbiornika. Prawdopodobne jest, że tymi rurami odprowadzane były ścieki bytowe z sąsiadujących gospodarstw, o czym WIOŚ informował organy samorządowe powiatu. Postępowanie wyjaśniające w tej sprawie prowadzi Komenda Powiatowa Policji w Słupcy.