4 września br. w Ministerstwie Środowiska spotkali się przedstawiciele administracji rządowej, samorządów, organizacji pozarządowych, naukowcy i reprezentanci biznesu. Wtorkowa konferencja była jednym z najważniejszych spotkań poświęconych kompleksowej ochronie Morza Bałtyckiego, zorganizowanych w ciągu bieżącego roku.

 

- Mam wielką satysfakcję witając Państwa na konferencji poświęconej minimalizacji eutrofizacji Morza Bałtyckiego w ramach Bałtyckiego Planu Działań HELCOM. Problemami ochrony Morza Bałtyckiego zajmowałem się już w trakcie Bałtyckiej Agendy 21 będącej Programem Zrównoważonego Rozwoju Bałtyku. – powiedział m.in. minister Marek Haliniak – Tematyka konferencji  jest mi szczególnie bliska.

Minister Marek Haliniak stwierdził, że zmniejszenie eutrofizacji jest kwestią bardzo dyskusyjną, i z uwagi na koszty ekonomiczne wymaga zaangażowania i pełnej współpracy administracji, przemysłu oraz organizacji pozarządowych.

 

Polska jest jednym z państw członkowskich HELCOM – „Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego" - znaną jako Konwencja Helsińska, która została podpisana w 1974 r. przez wszystkie kraje Morza Bałtyckiego, a w 1992 r. przez nowo powstałe kraje nadbałtyckie i Unię Europejską. Głównymi zadaniami HELCOM jest dostarczenie we właściwym czasie informacji o zmianach środowiskowych i stanie wrażliwego środowiska morskiego, oraz rozwój wspólnych celów i przedsięwzięć, które rządy państw Morza Bałtyckiego powinny wdrożyć do ich narodowych programów środowiskowych i przepisów prawnych.
Bałtycki Plan Działania (BSAP) stanowi dokument strategiczny HELCOM. Jednym z głównych celów ekologicznych BSAP jest urzeczywistnienie wizji  dobrego stanu ekologicznego Morza Bałtyckiego. Zadania wynikające z uczestnictwa w Konwencji Helsińskiej w Polsce prowadzone są przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska. 

 

Jednym z inicjatorów konferencji był Polski Klub Ekologiczny. Prezes PKE p. Maria Staniszewska, przypomniała o konieczności zaproszenia do dyskusji o przyszłości Bałtyku organizacji pozarządowych.

 

- Zależy nam, żebyśmy rozmawiali o przyczynach zagrożeń - mówiła Prezes PKE – na wysłuchaniu wszystkich zaangażowanych stron. Mam nadzieję, że konferencja przyczyni się opracowania wspólnego stanowiska przed spotkaniem HELCOM poświęconym Bałtyckiemu Planowi Działania.

 

Głównym tematem wystąpień uczestników konferencji były różne aspekty przeciwdziałania eutrofizacji, jednego z głównych zagrożeń Bałtyku. Eutrofizacja to  proces intensywnego rozwoju fitoplanktonu w okresie od wczesnej wiosny do później jesieni, wywołany wzmożonym dopływem substancji odżywczych (biogennych) do morza przede wszystkim związków azotu i fosforu. Bezpośrednim efektem eutrofizacji będzie powolna zagłada życia w Morzu Bałtyckim.
Zdaniem części ekspertów około 75 % ładunku azotu i co najmniej 95 % ładunku fosforu spływa do Morza Bałtyckiego za pośrednictwem rzek oraz w postaci bezpośrednich zrzutów zanieczyszczonych wód. Około 25 % ładunku azotu pochodzi z depozycji atmosferycznej.
Główne źródła zanieczyszczeń pochodzą z tzw. źródeł rozproszonych tj. rolnictwa i gospodarstw komunalnych. Bardzo ważne jest ustalenie maksymalnych zrzutów substancji biogennych. Maksymalny dopuszczalny zrzut do Morza Bałtyckiego substancji biogennych pozwalając osiągnąć zadowalający stan środowiska morskiego, wynosi 20 690 ton fosforu i 601 710 ton azotu. Niezbędna jest redukcja  średnio o  15 250 ton fosforu (ok. 40 proc.) i 135 000 ton azotu (ok. 20 proc.).

 

W trakcie konferencji dyskutowano m.in. nad propozycją wprowadzenia zakazu na detergenty zawierające fosfor w zlewni Bałtyku, zanieczyszczeniami substancjami biogennymi pochodzącymi ze źródeł punktowych oraz zanieczyszczeniami substancjami biogennymi pochodzącymi ze źródeł rozproszonych.

 

Wśród zaproszonych gości głos zabrali m.in. Anna Oborska z Polskiego Stowarzyszenia Producentów Kosmetyków i Środków Czystości, Michał Skowron z Biura ds. Substancji i Preparatów Chemicznych w Łodzi, Małgorzata Kołodziej – Nowakowska z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Szczecinie, Wojciech Nasiłowski z Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej.

 

Konferencja stanowiła znakomite przygotowanie do spotkania państw stron Konwencji Helsińskiej dotyczącego BSAP, które odbędzie się w listopadzie br. w Krakowie.